कुरआन शब्दार्थसूची · स्वीकृत

عدو

पलीकडे पुढे जाणे

एखाद्या संदर्भ-सीमेपलीकडे तिच्या दुसऱ्या बाजूकडे सरकणे किंवा विस्तार पावणे. या मुळात स्वतःहून गैरकृत्य, वैरभाव, वेग किंवा भूभाग यांपैकी काहीही संकेतबद्ध नाही.

शब्दसंग्रहविषयक व्याप्ती

व्याप्ती: अर्थघटक · प्रयोग: 106

मुळे: عدو

लेम्मे: عدو · اعتدى · عدوان · عاد · معتدي · عداوة · يتعد · يعد · معتد · عدوة · عادي · عادية

रूपे: عَدُوٌّ · عَدُوًّا · عُدْوَٰنِ · تَعْتَدُ · مُعْتَدِينَ · عَدُوِّ · ٱعْتَدَىٰ · عَدُوَّ · يَعْتَدُ · عَادٍ · يَتَعَدَّ · أَعْدَآءً · عَادُونَ · مُعْتَدٍ · عُدْوَٰنَ · عَدُوٍّ · تَعْدُ · عَدَٰوَةَ · عُدْوَةِ · ٱعْتَدَ · ٱعْتَدُ · عُدْوَٰنًا · أَعْدَآئِ · عَدَاوَةَ · عَدَٰوَةً · ٱعْتَدَيْ · عَدْوًۢا · أَعْدَآءَ · يَعْدُ · مُعْتَدُونَ · عَدْوًا · عَدُوٌّۢ · أَعْدَآءُ · أَعْدَآءِ · عَدَٰوَةٌ · عَدَٰوَةُ · عَادَيْ · عَدُوُّ · عَٰدِيَٰتِ

दाखवलेल्या प्रयोगांच्या उदाहरणांची संख्या: 10; एकूण: 106

कुरआनमधील क्रमानुसार सुरुवातीच्या व्याप्तीतील प्रयोगांचे प्रदर्शन—दर्शित प्रयोगसंख्या: 10; एकूण प्रयोगसंख्या: 106. हे स्थानाधारित संक्षिप्त पूर्वावलोकन आहे. वगळलेली प्रयोगसंख्या: 96; दर्शित प्रयोगांना वगळलेल्या प्रयोगांपेक्षा अधिक सबळ पुरावा म्हणून क्रम दिलेला नाही.

2:36

فَأَزَلَّهُمَا ٱلشَّيْطَٰنُ عَنْهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِ وَقُلْنَا ٱهْبِطُوا۟ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِى ٱلْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَٰعٌ إِلَىٰ حِينٍ

2:61

وَإِذْ قُلْتُمْ يَٰمُوسَىٰ لَن نَّصْبِرَ عَلَىٰ طَعَامٍ وَٰحِدٍ فَٱدْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنۢبِتُ ٱلْأَرْضُ مِنۢ بَقْلِهَا وَقِثَّآئِهَا وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا قَالَ أَتَسْتَبْدِلُونَ ٱلَّذِى هُوَ أَدْنَىٰ بِٱلَّذِى هُوَ خَيْرٌ ٱهْبِطُوا۟ مِصْرًا فَإِنَّ لَكُم مَّا سَأَلْتُمْ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ ٱلذِّلَّةُ وَٱلْمَسْكَنَةُ وَبَآءُو بِغَضَبٍ مِّنَ ٱللَّهِ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانُوا۟ يَكْفُرُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَيَقْتُلُونَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ ذَٰلِكَ بِمَا عَصَوا۟ وَّكَانُوا۟ يَعْتَدُونَ

2:65

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ ٱلَّذِينَ ٱعْتَدَوْا۟ مِنكُمْ فِى ٱلسَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُوا۟ قِرَدَةً خَٰسِـِٔينَ

2:85

ثُمَّ أَنتُمْ هَٰٓؤُلَآءِ تَقْتُلُونَ أَنفُسَكُمْ وَتُخْرِجُونَ فَرِيقًا مِّنكُم مِّن دِيَٰرِهِمْ تَظَٰهَرُونَ عَلَيْهِم بِٱلْإِثْمِ وَٱلْعُدْوَٰنِ وَإِن يَأْتُوكُمْ أُسَٰرَىٰ تُفَٰدُوهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ إِخْرَاجُهُمْ أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ ٱلْكِتَٰبِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَمَا جَزَآءُ مَن يَفْعَلُ ذَٰلِكَ مِنكُمْ إِلَّا خِزْىٌ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَيَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ يُرَدُّونَ إِلَىٰٓ أَشَدِّ ٱلْعَذَابِ وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ

2:97

قُلْ مَن كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيلَ فَإِنَّهُۥ نَزَّلَهُۥ عَلَىٰ قَلْبِكَ بِإِذْنِ ٱللَّهِ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَىٰ لِلْمُؤْمِنِينَ

2:98

مَن كَانَ عَدُوًّا لِّلَّهِ وَمَلَٰٓئِكَتِهِۦ وَرُسُلِهِۦ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَىٰلَ فَإِنَّ ٱللَّهَ عَدُوٌّ لِّلْكَٰفِرِينَ

2:98

مَن كَانَ عَدُوًّا لِّلَّهِ وَمَلَٰٓئِكَتِهِۦ وَرُسُلِهِۦ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَىٰلَ فَإِنَّ ٱللَّهَ عَدُوٌّ لِّلْكَٰفِرِينَ

2:168

يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ كُلُوا۟ مِمَّا فِى ٱلْأَرْضِ حَلَٰلًا طَيِّبًا وَلَا تَتَّبِعُوا۟ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيْطَٰنِ إِنَّهُۥ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ

2:173

إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ ٱلْمَيْتَةَ وَٱلدَّمَ وَلَحْمَ ٱلْخِنزِيرِ وَمَآ أُهِلَّ بِهِۦ لِغَيْرِ ٱللَّهِ فَمَنِ ٱضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَآ إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ

2:178

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ كُتِبَ عَلَيْكُمُ ٱلْقِصَاصُ فِى ٱلْقَتْلَى ٱلْحُرُّ بِٱلْحُرِّ وَٱلْعَبْدُ بِٱلْعَبْدِ وَٱلْأُنثَىٰ بِٱلْأُنثَىٰ فَمَنْ عُفِىَ لَهُۥ مِنْ أَخِيهِ شَىْءٌ فَٱتِّبَاعٌۢ بِٱلْمَعْرُوفِ وَأَدَآءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَٰنٍ ذَٰلِكَ تَخْفِيفٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ فَمَنِ ٱعْتَدَىٰ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٌ

कुरआन-अंतर्गत शब्दसंग्रहविषयक तर्काधार

संपूर्ण शब्दकुळात एकच क्रिया

हा संदर्भामुळे अर्थ बदलण्याचा प्रकार नाही. ही एकच अवकाशीय-संबंधात्मक क्रिया आहे; एखादा प्रयोग गतीला, सहभागीला, संबंधाला किंवा सीमास्थानाला नाव देतो का, हे रूपविज्ञान ठरवते.

अपरिवर्तनीय अर्थ ‘पलीकडे पुढे जाणे’ हा आहे: एखाद्या संदर्भ-सीमेपलीकडे तिच्या दुसऱ्या बाजूकडे सरकणे किंवा विस्तार पावणे. 2:229 मध्ये ईश्वराच्या मर्यादा ही सीमा ठरवतात. 18:28 मध्ये नजरेसमोरील लोकांच्या पलीकडे पुढे जाऊ नये असे डोळ्यांना सांगितले आहे. या दोन्ही प्रयोगांत वैरभाव किंवा नैतिक गैरकृत्य हा मुळाचाच भाग मानण्याची गरज नाही.

त्यानंतर रूपविज्ञान कशाला नाव दिले जात आहे हे ठरवते. सहभागीवाचक नाम عَدُوّ म्हणजे प्रतिपक्षी, म्हणजे विरुद्ध बाजूला स्थित असलेला सहभागी. संबंधवाचक नाम عَدَاوَة म्हणजे विरोध, अशा बाजूंमधील संबंध. स्थानवाचक नाम عُدْوَة म्हणजे सीमेची बाजू; 8:42 मध्ये भूभागवाचक रचना व्यवहार्य भाषांतर म्हणून ‘काठ’ पुरवते. हे एका मुळाला चिकटवलेले चार संदर्भाधारित अर्थ नाहीत. ते त्याच संबंधाचे चार प्रोफाइल आहेत.

100व्या विभागाची सुरुवात आणखी एक स्पष्ट नियंत्रक उदाहरण देते. ٱلْعَادِيَات पलीकडे पुढे जाणाऱ्यांना नाव देते, तर ضَبْحًا स्वतंत्रपणे धापा टाकण्याचा अर्थ देते. मुळाचेच भाषांतर झेपावणे, वेगाने धावणे, वैरभावी असणे किंवा मर्यादा भंग करणे असे केल्यास रचनेत इतरत्र व्यक्त झालेली माहिती त्यात आणली जाईल.

म्हणून QuranGraph شيطان चे भाषांतर ‘विरोधक’ असे आणि عدو चे भाषांतर ‘प्रतिपक्षी’ असे करते. पहिला शब्द विरोधी भूमिकेला नाव देतो; दुसरा विरुद्ध बाजूला असलेल्या सहभागीचे प्रोफाइल दर्शवतो. परिणामी, إِنَّ ٱلشَّيْطَانَ لَكُمْ عَدُوٌّ सारख्या उपवाक्यात दोन्ही शब्दांना इंग्रजीतील एकाच शब्दाच्या पुनरावृत्तीत मिसळून न टाकता स्वतंत्र राखता येते: विरोधक हा तुमच्यासाठी प्रतिपक्षी आहे.

प्राथमिक मजकूर-स्रोत