कुरआन शब्दार्थसूची · मसुदा

دُبُر

पाठीमागे

ही नामसंज्ञा शरीराची, वस्तूची, चेहऱ्याची किंवा निघून जाणाऱ्या समूहाची मागील बाजू दर्शवते; वचन रूपरचनात्मकरीत्या बनते.

शब्दसंग्रहविषयक व्याप्ती

व्याप्ती: निवडून तयार केलेला खंड-संच · प्रयोग: 17

मुळे: دبر

लेम्मे: دبر

रूपे: أَدْبَٰرَ · دُبُرٍ · أَدْبَارَ · أَدْبَارِ · أَدْبَٰرِ · دُبُرَ · دُّبُرَ

दाखवलेल्या प्रयोगांच्या उदाहरणांची संख्या: 10; एकूण: 17

कुरआनमधील क्रमानुसार सुरुवातीच्या व्याप्तीतील प्रयोगांचे प्रदर्शन—दर्शित प्रयोगसंख्या: 10; एकूण प्रयोगसंख्या: 17. हे स्थानाधारित संक्षिप्त पूर्वावलोकन आहे. वगळलेली प्रयोगसंख्या: 7; दर्शित प्रयोगांना वगळलेल्या प्रयोगांपेक्षा अधिक सबळ पुरावा म्हणून क्रम दिलेला नाही.

3:111

لَن يَضُرُّوكُمْ إِلَّآ أَذًى وَإِن يُقَٰتِلُوكُمْ يُوَلُّوكُمُ ٱلْأَدْبَارَ ثُمَّ لَا يُنصَرُونَ

4:47

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَٰبَ ءَامِنُوا۟ بِمَا نَزَّلْنَا مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُم مِّن قَبْلِ أَن نَّطْمِسَ وُجُوهًا فَنَرُدَّهَا عَلَىٰٓ أَدْبَارِهَآ أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَمَا لَعَنَّآ أَصْحَٰبَ ٱلسَّبْتِ وَكَانَ أَمْرُ ٱللَّهِ مَفْعُولًا

5:21

يَٰقَوْمِ ٱدْخُلُوا۟ ٱلْأَرْضَ ٱلْمُقَدَّسَةَ ٱلَّتِى كَتَبَ ٱللَّهُ لَكُمْ وَلَا تَرْتَدُّوا۟ عَلَىٰٓ أَدْبَارِكُمْ فَتَنقَلِبُوا۟ خَٰسِرِينَ

8:15

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِذَا لَقِيتُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ ٱلْأَدْبَارَ

8:16

وَمَن يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُۥٓ إِلَّا مُتَحَرِّفًا لِّقِتَالٍ أَوْ مُتَحَيِّزًا إِلَىٰ فِئَةٍ فَقَدْ بَآءَ بِغَضَبٍ مِّنَ ٱللَّهِ وَمَأْوَىٰهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ ٱلْمَصِيرُ

8:50

وَلَوْ تَرَىٰٓ إِذْ يَتَوَفَّى ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ٱلْمَلَٰٓئِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَأَدْبَٰرَهُمْ وَذُوقُوا۟ عَذَابَ ٱلْحَرِيقِ

12:25

وَٱسْتَبَقَا ٱلْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيصَهُۥ مِن دُبُرٍ وَأَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا ٱلْبَابِ قَالَتْ مَا جَزَآءُ مَنْ أَرَادَ بِأَهْلِكَ سُوٓءًا إِلَّآ أَن يُسْجَنَ أَوْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

12:27

وَإِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ

12:28

فَلَمَّا رَءَا قَمِيصَهُۥ قُدَّ مِن دُبُرٍ قَالَ إِنَّهُۥ مِن كَيْدِكُنَّ إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيمٌ

15:65

فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِّنَ ٱلَّيْلِ وَٱتَّبِعْ أَدْبَٰرَهُمْ وَلَا يَلْتَفِتْ مِنكُمْ أَحَدٌ وَٱمْضُوا۟ حَيْثُ تُؤْمَرُونَ

हा अर्थ का निवडला

या शब्दकुलातील सर्व ४४ वापरांचे एका पृष्ठावर पुनरावलोकन करण्यात आले. कुरआन 12:25-28 मध्ये मागून फाटलेल्या सदऱ्याद्वारे भौतिक मागील बाजू निश्चित होते; 15:65 मध्ये निघून जाणाऱ्या समूहामागून जाण्यासाठी पाठींचे अनेकवचन वापरले आहे; 6:45 आणि त्याच्या समांतर ठिकाणी शेवटचा उरलेला अंश छाटला जातो; 10:3 आणि 32:5 मध्ये एखाद्या प्रकरणाला त्याच्या क्रमबद्ध मार्गाने चालवले जाते; आणि 4:82 मध्ये मजकुराच्या पृष्ठभागापलीकडे विचार करून त्याचे परिणाम तपासले जातात. 74:33 मधील संरेखित साक्षी रूप ४ أَدْبَرَ आणि रूप १ دَبَرَ यांत विभागलेल्या आहेत, पण दोन्ही ठिकाणी रात्र मागे सरकते; म्हणून रूपरचनात्मक भेद असूनही अर्थाला आव्हान निर्माण होत नाही. सर्व ४४ लक्ष्यांची रचना आणि व्युत्पन्न रूपानुसार विभागणी करण्यात आली आहे.