مَا كَانَ لِأَهْلِ ٱلْمَدِينَةِ وَمَنْ حَوْلَهُم مِّنَ ٱلْأَعْرَابِ أَن يَتَخَلَّفُوا۟ عَن رَّسُولِ ٱللَّهِ وَلَا يَرْغَبُوا۟ بِأَنفُسِهِمْ عَن نَّفْسِهِۦ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ لَا يُصِيبُهُمْ ظَمَأٌ وَلَا نَصَبٌ وَلَا مَخْمَصَةٌ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَطَـُٔونَ مَوْطِئًا يَغِيظُ ٱلْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُم بِهِۦ عَمَلٌ صَٰلِحٌ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ ٱلْمُحْسِنِينَ
कुरआन शब्दार्थसूची · मसुदा
ظَمَأ، ظَمِئ، ظَمْآن
शरीराची पाण्याची गरज
जिवंत अनुभवकर्त्याची पाण्याची अपूर्ण शारीरिक गरज त्याला पाणी शोधण्यास प्रवृत्त करू शकते.
शब्दसंग्रहविषयक व्याप्ती
व्याप्ती: अर्थघटक · प्रयोग: 3
मुळे: ظمأ
लेम्मे: ظمأ · تظمؤا · ظمآن
रूपे: ظَمَأٌ · تَظْمَؤُا۟ · ظَّمْـَٔانُ
दाखवलेल्या प्रयोगांच्या उदाहरणांची संख्या: 3; एकूण: 3
कुरआनमधील क्रमानुसार दाखवलेले व्याप्तीतील प्रयोग: 3.
وَأَنَّكَ لَا تَظْمَؤُا۟ فِيهَا وَلَا تَضْحَىٰ
وَٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَعْمَٰلُهُمْ كَسَرَابٍۭ بِقِيعَةٍ يَحْسَبُهُ ٱلظَّمْـَٔانُ مَآءً حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَهُۥ لَمْ يَجِدْهُ شَيْـًٔا وَوَجَدَ ٱللَّهَ عِندَهُۥ فَوَفَّىٰهُ حِسَابَهُۥ وَٱللَّهُ سَرِيعُ ٱلْحِسَابِ
इतर अर्थ कुठे अपयशी ठरतात
भूक
9:120
مَا كَانَ لِأَهْلِ ٱلْمَدِينَةِ وَمَنْ حَوْلَهُم مِّنَ ٱلْأَعْرَابِ أَن يَتَخَلَّفُوا۟ عَن رَّسُولِ ٱللَّهِ وَلَا يَرْغَبُوا۟ بِأَنفُسِهِمْ عَن نَّفْسِهِۦ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ لَا يُصِيبُهُمْ ظَمَأٌ وَلَا نَصَبٌ وَلَا مَخْمَصَةٌ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَطَـُٔونَ مَوْطِئًا يَغِيظُ ٱلْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُم بِهِۦ عَمَلٌ صَٰلِحٌ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ ٱلْمُحْسِنِينَ
पर्याय: त्यांना भूक, थकवा किंवा भूक बाधत नाही
संशोधनाधारित अर्थमांडणी: त्यांना तहान, थकवा किंवा भूक बाधत नाही
आयत तहान आणि भूक या स्वतंत्र हालअपेष्टा म्हणून समन्वित करते; त्यामुळे त्यांना एकत्र केल्यास स्पष्ट विरोध नष्ट होतो.
होणे उघडे पडणे कडे सूर्य
20:119
وَأَنَّكَ لَا تَظْمَؤُا۟ فِيهَا وَلَا تَضْحَىٰ
पर्याय: तेथे तुम्ही सूर्यप्रकाशाला उघडे पडणार नाही आणि सूर्यप्रकाशाला उघडे पडणार नाही
संशोधनाधारित अर्थमांडणी: तिथे तुम्हाला तहान लागणार नाही आणि तुम्ही उन्हात उघडे पडणार नाही
समन्वित दोन विधेये पाण्याची गरज आणि सूर्याचा संपर्क स्वतंत्रपणे नाकारतात.
समाधानी व्यक्ती
24:39
وَٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَعْمَٰلُهُمْ كَسَرَابٍۭ بِقِيعَةٍ يَحْسَبُهُ ٱلظَّمْـَٔانُ مَآءً حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَهُۥ لَمْ يَجِدْهُ شَيْـًٔا وَوَجَدَ ٱللَّهَ عِندَهُۥ فَوَفَّىٰهُ حِسَابَهُۥ وَٱللَّهُ سَرِيعُ ٱلْحِسَابِ
पर्याय: पाण्याने तृप्त झालेली व्यक्ती मृगजळाला पाणी समजते आणि त्याच्याजवळ जाते
संशोधनाधारित अर्थमांडणी: तहानलेली व्यक्ती मृगजळाला पाणी समजते आणि त्याच्याजवळ जाते
मृगजळाला पाणी समजून त्याच्याकडे जाण्यामागे अपूर्ण, पूर्ण झालेली नव्हे, पाण्याची गरज असते.