وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُعْجِبُكَ قَوْلُهُۥ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَيُشْهِدُ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا فِى قَلْبِهِۦ وَهُوَ أَلَدُّ ٱلْخِصَامِ
कुरआन शब्दार्थसूची · मसुदा
خَصْم، خَصِيم، خِصَام، اخْتَصَمَ، تَخَاصُم
विवाद
दोन किंवा अधिक पक्ष विसंगत दावे आग्रहाने मांडतात अशी विरोधात्मक देवाणघेवाण.
शब्दसंग्रहविषयक व्याप्ती
व्याप्ती: अर्थघटक · प्रयोग: 18
मुळे: خصم
लेम्मे: اختصم · خصيم · خصم · تخاصم
रूपे: يَخْتَصِمُ · خِصَامِ · خَصِيمٌ · خَصْمَانِ · تَخْتَصِمُ · خَصِيمًا · ٱخْتَصَمُ · يَخِصِّمُ · خَصْمِ · تَخَاصُمُ · خَصِمُونَ
दाखवलेल्या प्रयोगांच्या उदाहरणांची संख्या: 10; एकूण: 18
कुरआनमधील क्रमानुसार सुरुवातीच्या व्याप्तीतील प्रयोगांचे प्रदर्शन—दर्शित प्रयोगसंख्या: 10; एकूण प्रयोगसंख्या: 18. हे स्थानाधारित संक्षिप्त पूर्वावलोकन आहे. वगळलेली प्रयोगसंख्या: 8; दर्शित प्रयोगांना वगळलेल्या प्रयोगांपेक्षा अधिक सबळ पुरावा म्हणून क्रम दिलेला नाही.
ذَٰلِكَ مِنْ أَنۢبَآءِ ٱلْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَ وَمَا كُنتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يُلْقُونَ أَقْلَٰمَهُمْ أَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَ وَمَا كُنتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يَخْتَصِمُونَ
إِنَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَٰبَ بِٱلْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ ٱلنَّاسِ بِمَآ أَرَىٰكَ ٱللَّهُ وَلَا تَكُن لِّلْخَآئِنِينَ خَصِيمًا
خَلَقَ ٱلْإِنسَٰنَ مِن نُّطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُّبِينٌ
هَٰذَانِ خَصْمَانِ ٱخْتَصَمُوا۟ فِى رَبِّهِمْ فَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيَابٌ مِّن نَّارٍ يُصَبُّ مِن فَوْقِ رُءُوسِهِمُ ٱلْحَمِيمُ
هَٰذَانِ خَصْمَانِ ٱخْتَصَمُوا۟ فِى رَبِّهِمْ فَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيَابٌ مِّن نَّارٍ يُصَبُّ مِن فَوْقِ رُءُوسِهِمُ ٱلْحَمِيمُ
قَالُوا۟ وَهُمْ فِيهَا يَخْتَصِمُونَ
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَآ إِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَٰلِحًا أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ فَإِذَا هُمْ فَرِيقَانِ يَخْتَصِمُونَ
مَا يَنظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةً وَٰحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ يَخِصِّمُونَ
أَوَلَمْ يَرَ ٱلْإِنسَٰنُ أَنَّا خَلَقْنَٰهُ مِن نُّطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُّبِينٌ
इतर अर्थ कुठे अपयशी ठरतात
भांडण
4:105
إِنَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَٰبَ بِٱلْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ ٱلنَّاسِ بِمَآ أَرَىٰكَ ٱللَّهُ وَلَا تَكُن لِّلْخَآئِنِينَ خَصِيمًا
पर्याय: विश्वासघातकांच्या बाजूने भांडणारा होऊ नकोस
संशोधनाधारित अर्थमांडणी: विश्वासघातकांच्या बाजूने वाद घालणारा होऊ नकोस
दुसऱ्या पक्षाची बाजू मांडणे म्हणजे दाव्याचा आग्रह धरणे; त्यासाठी भावनिक किंवा गोंगाटी भांडण आवश्यक नाही.
युक्तिवाद
4:105
إِنَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَٰبَ بِٱلْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ ٱلنَّاسِ بِمَآ أَرَىٰكَ ٱللَّهُ وَلَا تَكُن لِّلْخَآئِنِينَ خَصِيمًا
पर्याय: विश्वासघातकांसाठी युक्तिवाद होऊ नका
संशोधनाधारित अर्थमांडणी: विश्वासघातकांच्या बाजूने वाद घालणारा होऊ नका
हे नाम दावा आग्रहाने मांडणाऱ्या मानवी समर्थकावर भर देते, विनिमयघटनेवर नव्हे.
विरोधक
22:19
هَٰذَانِ خَصْمَانِ ٱخْتَصَمُوا۟ فِى رَبِّهِمْ فَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيَابٌ مِّن نَّارٍ يُصَبُّ مِن فَوْقِ رُءُوسِهِمُ ٱلْحَمِيمُ
पर्याय: या दोन विरोधकांनी आपल्या पालनकर्त्यासंबंधी परस्पर विरोध केला
संशोधनाधारित अर्थमांडणी: हे दोन वाद घालणारे पक्ष आहेत, ज्यांनी त्यांच्या पालनकर्त्याविषयी परस्पर वाद घातला
परस्परवाचक क्रियारूप विरोधी देवाणघेवाणीचे विधेयक करते; सहभागींची नावे आधीच्या द्विवचनी नामात येतात.
वाद
36:49
مَا يَنظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةً وَٰحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ يَخِصِّمُونَ
पर्याय: ते वाद घालत असताना प्रचंड आवाजाने त्यांना पकडले
संशोधनाधारित अर्थमांडणी: ते एकमेकांशी वाद घालत असताना प्रचंड नादाने त्यांना पकडले
न्यायाधीश किंवा न्यायालयाची चौकट दिलेली नाही; फक्त सहभागींमधील परस्पर विवाद संकेतित आहे.
वाद घालणारा पक्ष
38:64
إِنَّ ذَٰلِكَ لَحَقٌّ تَخَاصُمُ أَهْلِ ٱلنَّارِ
पर्याय: खरोखर ते सत्य आहे: अग्नीच्या लोकांतील वाद करणारा पक्ष
संशोधनाधारित अर्थमांडणी: खरोखर ते सत्य आहे: अग्नीच्या लोकांचा परस्पर वाद
रूप VI ची क्रियावाचक-नाम रूपरचना सहभागीऐवजी परस्पर घटना एकत्रित रूपात मांडते.