कुरआन शब्दार्थसूची · मसुदा

خَصْم، خَصِيم، خِصَام، اخْتَصَمَ، تَخَاصُم

विवाद

दोन किंवा अधिक पक्ष विसंगत दावे आग्रहाने मांडतात अशी विरोधात्मक देवाणघेवाण.

शब्दसंग्रहविषयक व्याप्ती

व्याप्ती: अर्थघटक · प्रयोग: 18

मुळे: خصم

लेम्मे: اختصم · خصيم · خصم · تخاصم

रूपे: يَخْتَصِمُ · خِصَامِ · خَصِيمٌ · خَصْمَانِ · تَخْتَصِمُ · خَصِيمًا · ٱخْتَصَمُ · يَخِصِّمُ · خَصْمِ · تَخَاصُمُ · خَصِمُونَ

दाखवलेल्या प्रयोगांच्या उदाहरणांची संख्या: 10; एकूण: 18

कुरआनमधील क्रमानुसार सुरुवातीच्या व्याप्तीतील प्रयोगांचे प्रदर्शन—दर्शित प्रयोगसंख्या: 10; एकूण प्रयोगसंख्या: 18. हे स्थानाधारित संक्षिप्त पूर्वावलोकन आहे. वगळलेली प्रयोगसंख्या: 8; दर्शित प्रयोगांना वगळलेल्या प्रयोगांपेक्षा अधिक सबळ पुरावा म्हणून क्रम दिलेला नाही.

2:204

وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُعْجِبُكَ قَوْلُهُۥ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَيُشْهِدُ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا فِى قَلْبِهِۦ وَهُوَ أَلَدُّ ٱلْخِصَامِ

3:44

ذَٰلِكَ مِنْ أَنۢبَآءِ ٱلْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَ وَمَا كُنتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يُلْقُونَ أَقْلَٰمَهُمْ أَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَ وَمَا كُنتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يَخْتَصِمُونَ

4:105

إِنَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَٰبَ بِٱلْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ ٱلنَّاسِ بِمَآ أَرَىٰكَ ٱللَّهُ وَلَا تَكُن لِّلْخَآئِنِينَ خَصِيمًا

16:4

خَلَقَ ٱلْإِنسَٰنَ مِن نُّطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُّبِينٌ

22:19

هَٰذَانِ خَصْمَانِ ٱخْتَصَمُوا۟ فِى رَبِّهِمْ فَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيَابٌ مِّن نَّارٍ يُصَبُّ مِن فَوْقِ رُءُوسِهِمُ ٱلْحَمِيمُ

22:19

هَٰذَانِ خَصْمَانِ ٱخْتَصَمُوا۟ فِى رَبِّهِمْ فَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيَابٌ مِّن نَّارٍ يُصَبُّ مِن فَوْقِ رُءُوسِهِمُ ٱلْحَمِيمُ

26:96

قَالُوا۟ وَهُمْ فِيهَا يَخْتَصِمُونَ

27:45

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَآ إِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَٰلِحًا أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ فَإِذَا هُمْ فَرِيقَانِ يَخْتَصِمُونَ

36:49

مَا يَنظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةً وَٰحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ يَخِصِّمُونَ

36:77

أَوَلَمْ يَرَ ٱلْإِنسَٰنُ أَنَّا خَلَقْنَٰهُ مِن نُّطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُّبِينٌ

इतर अर्थ कुठे अपयशी ठरतात

भांडण

4:105

إِنَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَٰبَ بِٱلْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ ٱلنَّاسِ بِمَآ أَرَىٰكَ ٱللَّهُ وَلَا تَكُن لِّلْخَآئِنِينَ خَصِيمًا

पर्याय: विश्वासघातकांच्या बाजूने भांडणारा होऊ नकोस

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: विश्वासघातकांच्या बाजूने वाद घालणारा होऊ नकोस

दुसऱ्या पक्षाची बाजू मांडणे म्हणजे दाव्याचा आग्रह धरणे; त्यासाठी भावनिक किंवा गोंगाटी भांडण आवश्यक नाही.

युक्तिवाद

4:105

إِنَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَٰبَ بِٱلْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ ٱلنَّاسِ بِمَآ أَرَىٰكَ ٱللَّهُ وَلَا تَكُن لِّلْخَآئِنِينَ خَصِيمًا

पर्याय: विश्वासघातकांसाठी युक्तिवाद होऊ नका

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: विश्वासघातकांच्या बाजूने वाद घालणारा होऊ नका

हे नाम दावा आग्रहाने मांडणाऱ्या मानवी समर्थकावर भर देते, विनिमयघटनेवर नव्हे.

विरोधक

22:19

هَٰذَانِ خَصْمَانِ ٱخْتَصَمُوا۟ فِى رَبِّهِمْ فَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيَابٌ مِّن نَّارٍ يُصَبُّ مِن فَوْقِ رُءُوسِهِمُ ٱلْحَمِيمُ

पर्याय: या दोन विरोधकांनी आपल्या पालनकर्त्यासंबंधी परस्पर विरोध केला

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: हे दोन वाद घालणारे पक्ष आहेत, ज्यांनी त्यांच्या पालनकर्त्याविषयी परस्पर वाद घातला

परस्परवाचक क्रियारूप विरोधी देवाणघेवाणीचे विधेयक करते; सहभागींची नावे आधीच्या द्विवचनी नामात येतात.

वाद

36:49

مَا يَنظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةً وَٰحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ يَخِصِّمُونَ

पर्याय: ते वाद घालत असताना प्रचंड आवाजाने त्यांना पकडले

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: ते एकमेकांशी वाद घालत असताना प्रचंड नादाने त्यांना पकडले

न्यायाधीश किंवा न्यायालयाची चौकट दिलेली नाही; फक्त सहभागींमधील परस्पर विवाद संकेतित आहे.

वाद घालणारा पक्ष

38:64

إِنَّ ذَٰلِكَ لَحَقٌّ تَخَاصُمُ أَهْلِ ٱلنَّارِ

पर्याय: खरोखर ते सत्य आहे: अग्नीच्या लोकांतील वाद करणारा पक्ष

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: खरोखर ते सत्य आहे: अग्नीच्या लोकांचा परस्पर वाद

रूप VI ची क्रियावाचक-नाम रूपरचना सहभागीऐवजी परस्पर घटना एकत्रित रूपात मांडते.