कुरआन शब्दार्थसूची · स्वीकृत

ل ق ي

सामना

एक अवकाशीय-संबंधात्मक क्रिया, ज्यात एखादी सत्ता व्यक्ती, वस्तू, अवस्था, स्थान, पृष्ठभाग, घटना किंवा दिशा यांच्याशी भेट-संबंधात येते. एखादा प्रयोग प्रत्यक्ष भेट, कारणन, ग्रहण, परस्परता, सहभागी किंवा दिशा यांपैकी कशाला नाव देतो, हे रूपविज्ञान ठरवते.

शब्दसंग्रहविषयक व्याप्ती

व्याप्ती: मूळ · प्रयोग: 146

मुळे: لقي

लेम्मे: ألقى · لقاء · لق · التقى · لقى · تلقى · ملاقوا · تلقاء · ملقي · يلاق · ملاقي · لاقي

रूपे: لِقَآءَ · أَلْقَىٰ · أَلْقَ · لِقَآءِ · أَلْقُ · أَلْقِ · أُلْقِىَ · أَلْقَيْ · ٱلْتَقَى · أَلْقَى · لَقِي · يَلْقَ · لِقَآئِ · لَقُ · مُّلَٰقُوا۟ · يُلْقُ · يُلْقِى · يُلَقَّىٰ · يُلَٰقُ · تُلْقُ · نُلْقِى · تِلْقَآءَ · تُلْقِىَ · مُّلْقُونَ · يُلْقَىٰٓ · أُلْقُ · أَلْقِيَ · مُلَٰقِي · تَلَقَّىٰٓ · مُّلَٰقُو · ٱلْتَقَ · تَلْقَ · أَلْقَىٰٓ · مُلْقِينَ · أُلْقِى · ٱلْتَقَيْ · تِلْقَآئِ · يَلْقَىٰ · تُلْقَىٰ · لَقِيَ · يُلْقِ · تَتَلَقَّىٰ · تَلَقَّ · يُلَقَّ · تُلَقَّى · لَٰقِي · لِّقَآئِ · تَّلَاقِ · يُلْقَىٰ · لِّقَآءِ · يَتَلَقَّى · مُتَلَقِّيَانِ · ءُلْقِىَ · يَلْتَقِيَ · مُلَٰقٍ · لَقَّىٰ · مُلْقِيَٰتِ · أَلْقَتْ

दाखवलेल्या प्रयोगांच्या उदाहरणांची संख्या: 10; एकूण: 146

कुरआनमधील क्रमानुसार सुरुवातीच्या व्याप्तीतील प्रयोगांचे प्रदर्शन—दर्शित प्रयोगसंख्या: 10; एकूण प्रयोगसंख्या: 146. हे स्थानाधारित संक्षिप्त पूर्वावलोकन आहे. वगळलेली प्रयोगसंख्या: 136; दर्शित प्रयोगांना वगळलेल्या प्रयोगांपेक्षा अधिक सबळ पुरावा म्हणून क्रम दिलेला नाही.

2:14

وَإِذَا لَقُوا۟ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا وَإِذَا خَلَوْا۟ إِلَىٰ شَيَٰطِينِهِمْ قَالُوٓا۟ إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِءُونَ

2:37

فَتَلَقَّىٰٓ ءَادَمُ مِن رَّبِّهِۦ كَلِمَٰتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ

2:46

ٱلَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَٰقُوا۟ رَبِّهِمْ وَأَنَّهُمْ إِلَيْهِ رَٰجِعُونَ

2:76

وَإِذَا لَقُوا۟ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا وَإِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ إِلَىٰ بَعْضٍ قَالُوٓا۟ أَتُحَدِّثُونَهُم بِمَا فَتَحَ ٱللَّهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَآجُّوكُم بِهِۦ عِندَ رَبِّكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ

2:195

وَأَنفِقُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا تُلْقُوا۟ بِأَيْدِيكُمْ إِلَى ٱلتَّهْلُكَةِ وَأَحْسِنُوٓا۟ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُحْسِنِينَ

2:223

نِسَآؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ فَأْتُوا۟ حَرْثَكُمْ أَنَّىٰ شِئْتُمْ وَقَدِّمُوا۟ لِأَنفُسِكُمْ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّكُم مُّلَٰقُوهُ وَبَشِّرِ ٱلْمُؤْمِنِينَ

2:249

فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِٱلْجُنُودِ قَالَ إِنَّ ٱللَّهَ مُبْتَلِيكُم بِنَهَرٍ فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّى وَمَن لَّمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُۥ مِنِّىٓ إِلَّا مَنِ ٱغْتَرَفَ غُرْفَةًۢ بِيَدِهِۦ فَشَرِبُوا۟ مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًا مِّنْهُمْ فَلَمَّا جَاوَزَهُۥ هُوَ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ قَالُوا۟ لَا طَاقَةَ لَنَا ٱلْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِۦ قَالَ ٱلَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَٰقُوا۟ ٱللَّهِ كَم مِّن فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةًۢ بِإِذْنِ ٱللَّهِ وَٱللَّهُ مَعَ ٱلصَّٰبِرِينَ

3:13

قَدْ كَانَ لَكُمْ ءَايَةٌ فِى فِئَتَيْنِ ٱلْتَقَتَا فِئَةٌ تُقَٰتِلُ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَأُخْرَىٰ كَافِرَةٌ يَرَوْنَهُم مِّثْلَيْهِمْ رَأْىَ ٱلْعَيْنِ وَٱللَّهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِهِۦ مَن يَشَآءُ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّأُو۟لِى ٱلْأَبْصَٰرِ

3:44

ذَٰلِكَ مِنْ أَنۢبَآءِ ٱلْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَ وَمَا كُنتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يُلْقُونَ أَقْلَٰمَهُمْ أَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَ وَمَا كُنتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يَخْتَصِمُونَ

3:119

هَٰٓأَنتُمْ أُو۟لَآءِ تُحِبُّونَهُمْ وَلَا يُحِبُّونَكُمْ وَتُؤْمِنُونَ بِٱلْكِتَٰبِ كُلِّهِۦ وَإِذَا لَقُوكُمْ قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا وَإِذَا خَلَوْا۟ عَضُّوا۟ عَلَيْكُمُ ٱلْأَنَامِلَ مِنَ ٱلْغَيْظِ قُلْ مُوتُوا۟ بِغَيْظِكُمْ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ

कुरआन-अंतर्गत शब्दसंग्रहविषयक तर्काधार

संपूर्ण शब्दकुलात एकच क्रिया

येथे संदर्भामुळे अर्थ बदलत नाही. لقي एकच अवकाशीय-संबंधात्मक क्रिया, म्हणजे भेट, कायम ठेवते आणि एखाद्या प्रयोगाला कसे नाव दिले जाते हे रूपविज्ञान ठरवते.

अपरिवर्तनीय घटक म्हणजे भेट: एखादा सहभागी किंवा स्थानांतरित विषय समोरील घटक, प्राप्तकर्ता, गंतव्य, पृष्ठभाग, अवस्था, घटना किंवा दिशा यांच्याशी कार्यकारी संपर्कात किंवा सान्निध्यात येतो. सभोवतालची आयत सहभागी आणि परिस्थिती ओळखून देते; ती त्या संबंधाच्या जागी नवा शब्दार्थ आणत नाही.

रूपविज्ञान त्या एकाच क्रियेच्या विविध बाजूंना ठळक करते. रूप I आणि रूप III भेटीला थेट नाव देतात. रूप II प्राप्तकर्त्यासमोर त्याच्याशी भेटीत येणारी गोष्ट सादर करते. रूप IV एखाद्या विषयाला गंतव्याशी भेटीत टाकते. रूप V ग्रहणशील बाजूला ‘ग्रहण करणे’ असे नाव देते. रूप VIII परस्पर भेटीला नाव देते, तर कृदंते भेटणाऱ्या, टाकणाऱ्या किंवा ग्रहण करणाऱ्या सहभागींना नाव देतात.

27:6 आणि 2:37 मधील विरोध ही पद्धत स्पष्ट करतो. 27:6 मध्ये कर्मणी रूप II تُلَقَّى संबोधित व्यक्तीसमोर कुरआन सादर केले जात आहे असे दाखवते. 2:37 मध्ये कर्तरी रूप V تَلَقَّى आदमला शब्द ग्रहण करताना दाखवते. वरवर सारखी दिसणारी अक्षरे एकच भेदरहित इंग्रजी प्रतिशब्द वापरण्याची परवानगी देत नाहीत; नोंदवलेले रूप आणि वाच्य भेटीची कोणती बाजू ठळक केली जाते ते ठरवतात.

नाम تِلْقَاء दिशा दर्शवते, म्हणजे ज्या दिशेत भेट स्थित आहे ती दिशा. म्हणून गती किंवा शब्दयोगी अव्यय त्या दिशेकडे जाणे किंवा तेथून उगम दाखवू शकते; त्यामुळे ‘कडे’, ‘समोर’ आणि ‘अनुरूप’ हे त्या नामाचेच परस्पर स्पर्धक अर्थ ठरत नाहीत.

प्राथमिक मजकूर-स्रोत