وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَٰٓئِكَةِ إِنِّى جَاعِلٌ فِى ٱلْأَرْضِ خَلِيفَةً قَالُوٓا۟ أَتَجْعَلُ فِيهَا مَن يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ ٱلدِّمَآءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قَالَ إِنِّىٓ أَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُونَ
कुरआन शब्दार्थसूची · स्वीकृत
خَلِيفَة
अनुयायी (उत्तराधिकारी)
एकवचनी नाम خَلِيفَة: अनुयायी (उत्तराधिकारी).
शब्दसंग्रहविषयक व्याप्ती
व्याप्ती: निवडून तयार केलेला खंड-संच · प्रयोग: 2
मुळे: خلف
लेम्मे: خليفة
रूपे: خَلِيفَةً
दाखवलेल्या प्रयोगांच्या उदाहरणांची संख्या: 2; एकूण: 2
कुरआनमधील क्रमानुसार दाखवलेले व्याप्तीतील प्रयोग: 2.
يَٰدَاوُۥدُ إِنَّا جَعَلْنَٰكَ خَلِيفَةً فِى ٱلْأَرْضِ فَٱحْكُم بَيْنَ ٱلنَّاسِ بِٱلْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعِ ٱلْهَوَىٰ فَيُضِلَّكَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَضِلُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌۢ بِمَا نَسُوا۟ يَوْمَ ٱلْحِسَابِ
इतर अर्थ कुठे अपयशी ठरतात
प्रतिनिधी शासक
7:150
وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَىٰٓ إِلَىٰ قَوْمِهِۦ غَضْبَٰنَ أَسِفًا قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُونِى مِنۢ بَعْدِىٓ أَعَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّكُمْ وَأَلْقَى ٱلْأَلْوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُۥٓ إِلَيْهِ قَالَ ٱبْنَ أُمَّ إِنَّ ٱلْقَوْمَ ٱسْتَضْعَفُونِى وَكَادُوا۟ يَقْتُلُونَنِى فَلَا تُشْمِتْ بِىَ ٱلْأَعْدَآءَ وَلَا تَجْعَلْنِى مَعَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّٰلِمِينَ
पर्याय: माझ्यानंतर तुम्ही माझे प्रतिनिधी-शासन किती दयनीय रीतीने केले.
संशोधनाधारित अर्थमांडणी: माझ्यानंतर तुम्ही माझ्यामागे आलात/माझे उत्तराधिकारी झालात ते किती दयनीय होते.
خَلَفْتُمُونِي या क्रियापदाचे कर्म मोशे आहे आणि त्यानंतर स्पष्टपणे مِن بَعْدِي, म्हणजे ‘माझ्यानंतर’, येते. त्यामुळे या शब्दकुलाची क्रिया म्हणजे क्रमाने कोणामागून येणे किंवा त्याचा उत्तराधिकारी होणे हे उघड होते. प्रत्यायोजित पदाची कल्पना न घालता ‘प्रतिनिधी शासक’ या अर्थाचा त्या क्रियापदात रचनात्मक विस्तार करता येत नाही. 7:142 मध्ये मोशेची स्वतंत्र आज्ञा ٱخْلُفْنِي فِي قَوْمِي ही संदर्भातून अहरोनची नियुक्ती दर्शवते; 24:55 देखील नंतरच्या लोकांची त्यांच्या आधीच्या लोकांशी तुलना करून उत्तराधिकाराची पुष्टी करते.