فَبَدَّلَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ قَوْلًا غَيْرَ ٱلَّذِى قِيلَ لَهُمْ فَأَنزَلْنَا عَلَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ رِجْزًا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ بِمَا كَانُوا۟ يَفْسُقُونَ
कुरआन शब्दार्थसूची · मसुदा
كَانُوا يَفْسُقُون
मध्ये भंग
كانوا नंतर लगेच येणारे कर्तरी तृतीयपुरुषी पुल्लिंगी अनेकवचनी विधानार्थी अपूर्ण रूप I فسق: ‘भंगात’, كانوا सोबत मिळून ‘भंगात होते’.
शब्दसंग्रहविषयक व्याप्ती
व्याप्ती: निवडून तयार केलेला खंड-संच · प्रयोग: 5
मुळे: فسق
लेम्मे: فسق
रूपे: يَفْسُقُ
दाखवलेल्या प्रयोगांच्या उदाहरणांची संख्या: 5; एकूण: 5
कुरआनमधील क्रमानुसार दाखवलेले व्याप्तीतील प्रयोग: 5.
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا يَمَسُّهُمُ ٱلْعَذَابُ بِمَا كَانُوا۟ يَفْسُقُونَ
وَسْـَٔلْهُمْ عَنِ ٱلْقَرْيَةِ ٱلَّتِى كَانَتْ حَاضِرَةَ ٱلْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِى ٱلسَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَيَوْمَ لَا يَسْبِتُونَ لَا تَأْتِيهِمْ كَذَٰلِكَ نَبْلُوهُم بِمَا كَانُوا۟ يَفْسُقُونَ
فَلَمَّا نَسُوا۟ مَا ذُكِّرُوا۟ بِهِۦٓ أَنجَيْنَا ٱلَّذِينَ يَنْهَوْنَ عَنِ ٱلسُّوٓءِ وَأَخَذْنَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ بِعَذَابٍۭ بَـِٔيسٍۭ بِمَا كَانُوا۟ يَفْسُقُونَ
إِنَّا مُنزِلُونَ عَلَىٰٓ أَهْلِ هَٰذِهِ ٱلْقَرْيَةِ رِجْزًا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ بِمَا كَانُوا۟ يَفْسُقُونَ
इतर अर्थ कुठे अपयशी ठरतात
उद्दामपणा
6:145
قُل لَّآ أَجِدُ فِى مَآ أُوحِىَ إِلَىَّ مُحَرَّمًا عَلَىٰ طَاعِمٍ يَطْعَمُهُۥٓ إِلَّآ أَن يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَمًا مَّسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍ فَإِنَّهُۥ رِجْسٌ أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَيْرِ ٱللَّهِ بِهِۦ فَمَنِ ٱضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
पर्याय: किंवा ज्यावर देवाव्यतिरिक्त इतराचे नाव घेतले गेले अशी अवज्ञा.
संशोधनाधारित अर्थमांडणी: किंवा ज्यावर देवाव्यतिरिक्त इतराचे आवाहन केले गेले अशी भेग.
नाम अन्नाच्या निषिद्ध समर्पणाचे वर्गीकरण करते. ‘उद्दाम विरोध’ त्या स्थितीचे रूपांतर वृत्तीत करतो, तर ‘उल्लंघन’ वर्गीकृत वस्तूला हेतू न जोडता मोडलेली मर्यादा दर्शवतो.
उद्दामपणा
49:6
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِن جَآءَكُمْ فَاسِقٌۢ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوٓا۟ أَن تُصِيبُوا۟ قَوْمًۢا بِجَهَٰلَةٍ فَتُصْبِحُوا۟ عَلَىٰ مَا فَعَلْتُمْ نَٰدِمِينَ
पर्याय: एखादा अवज्ञाकारी तुमच्याकडे बातमी घेऊन आला, तर तिची पडताळणी करा.
संशोधनाधारित अर्थमांडणी: करारभंग करणारा कोणी तुमच्याकडे बातमी घेऊन आला, तर तिची पडताळणी करा.
सूचना संदेशवाहकाची स्थिती आणि वृत्तांताची खातरजमा करण्याची गरज यांशी संबंधित आहे. ‘उद्दाम’ हे उपवाक्यात न सांगितलेली संघर्षात्मक भूमिका गृहीत धरते; ‘उल्लंघनात असलेला’ तडजोड झालेला सीमासंबंध जपते.
उद्दामपणा
49:11
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّن قَوْمٍ عَسَىٰٓ أَن يَكُونُوا۟ خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَآءٌ مِّن نِّسَآءٍ عَسَىٰٓ أَن يَكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّ وَلَا تَلْمِزُوٓا۟ أَنفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا۟ بِٱلْأَلْقَٰبِ بِئْسَ ٱلِٱسْمُ ٱلْفُسُوقُ بَعْدَ ٱلْإِيمَٰنِ وَمَن لَّمْ يَتُبْ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ
पर्याय: विश्वासानंतर अवज्ञेचे नाव अत्यंत वाईट आहे.
संशोधनाधारित अर्थमांडणी: विश्वासानंतर उल्लंघनाचे नाव निकृष्ट आहे.
आधीची थट्टा, दोष काढणे आणि अपमानास्पद नावे ही निषिद्ध कृत्ये आहेत. ‘अवज्ञा’ या कृत्यांना अंतर्गत मनोवृत्ती म्हणून नव्याने मांडते, तर ‘उल्लंघन’ भंगलेल्या आचरणाच्या पातळीवर श्रद्धेशी असलेला विरोध जपते.