وَلَا تَلْبِسُوا۟ ٱلْحَقَّ بِٱلْبَٰطِلِ وَتَكْتُمُوا۟ ٱلْحَقَّ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ
कुरआन शब्दार्थसूची · स्वीकृत
بَاطِل / بَطَلَ / أَبْطَلَ / مُبْطِل
अवैध
दावा, कृती, निष्पत्ती किंवा वस्तू वैध स्थान किंवा परिणाम नसलेली असते किंवा ते गमावते; अथवा कर्ता ते स्थान किंवा परिणाम काढून टाकतो.
शब्दसंग्रहविषयक व्याप्ती
व्याप्ती: अर्थघटक · प्रयोग: 36
मुळे: بطل
लेम्मे: باطل · مبطل · يبطل · بطل
रूपे: بَٰطِلِ · مُبْطِلُونَ · بَٰطِلَ · بَٰطِلُ · تُبْطِلُ · بَٰطِلًا · بَٰطِلٌ · بَطَلَ · يُبْطِلَ · يُبْطِلُ
दाखवलेल्या प्रयोगांच्या उदाहरणांची संख्या: 10; एकूण: 36
कुरआनमधील क्रमानुसार सुरुवातीच्या व्याप्तीतील प्रयोगांचे प्रदर्शन—दर्शित प्रयोगसंख्या: 10; एकूण प्रयोगसंख्या: 36. हे स्थानाधारित संक्षिप्त पूर्वावलोकन आहे. वगळलेली प्रयोगसंख्या: 26; दर्शित प्रयोगांना वगळलेल्या प्रयोगांपेक्षा अधिक सबळ पुरावा म्हणून क्रम दिलेला नाही.
وَلَا تَأْكُلُوٓا۟ أَمْوَٰلَكُم بَيْنَكُم بِٱلْبَٰطِلِ وَتُدْلُوا۟ بِهَآ إِلَى ٱلْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا۟ فَرِيقًا مِّنْ أَمْوَٰلِ ٱلنَّاسِ بِٱلْإِثْمِ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تُبْطِلُوا۟ صَدَقَٰتِكُم بِٱلْمَنِّ وَٱلْأَذَىٰ كَٱلَّذِى يُنفِقُ مَالَهُۥ رِئَآءَ ٱلنَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُۥ وَابِلٌ فَتَرَكَهُۥ صَلْدًا لَّا يَقْدِرُونَ عَلَىٰ شَىْءٍ مِّمَّا كَسَبُوا۟ وَٱللَّهُ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلْكَٰفِرِينَ
يَٰٓأَهْلَ ٱلْكِتَٰبِ لِمَ تَلْبِسُونَ ٱلْحَقَّ بِٱلْبَٰطِلِ وَتَكْتُمُونَ ٱلْحَقَّ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ
ٱلَّذِينَ يَذْكُرُونَ ٱللَّهَ قِيَٰمًا وَقُعُودًا وَعَلَىٰ جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِى خَلْقِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَٰذَا بَٰطِلًا سُبْحَٰنَكَ فَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَأْكُلُوٓا۟ أَمْوَٰلَكُم بَيْنَكُم بِٱلْبَٰطِلِ إِلَّآ أَن تَكُونَ تِجَٰرَةً عَن تَرَاضٍ مِّنكُمْ وَلَا تَقْتُلُوٓا۟ أَنفُسَكُمْ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا
وَأَخْذِهِمُ ٱلرِّبَوٰا۟ وَقَدْ نُهُوا۟ عَنْهُ وَأَكْلِهِمْ أَمْوَٰلَ ٱلنَّاسِ بِٱلْبَٰطِلِ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَٰفِرِينَ مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا
فَوَقَعَ ٱلْحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ
إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ مُتَبَّرٌ مَّا هُمْ فِيهِ وَبَٰطِلٌ مَّا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ
أَوْ تَقُولُوٓا۟ إِنَّمَآ أَشْرَكَ ءَابَآؤُنَا مِن قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِّنۢ بَعْدِهِمْ أَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ ٱلْمُبْطِلُونَ
कुरआन-अंतर्गत शब्दसंग्रहविषयक तर्काधार
रूपे एकच गाभा कसा टिकवतात
हे शब्दकुळ अवैध हा गाभा टिकवते: वैध स्थान किंवा परिणाम नसणे, गमावणे किंवा काढून टाकणे. रूपविज्ञान अवैध, अवैध झाले, अवैध ठरवणे आणि अवैध ठरवणारे ही रूपे घडवते.
بَاطِل एखादी गोष्ट अवैध म्हणून मांडते. रूप I ती अवैध होताना दाखवते, रूप IV तिला अवैध ठरवणारा कर्ता दाखवते, आणि مُبْطِل त्या कर्त्याचे नाव देते. ही एकाच क्रियेची व्याकरणिक रूपे आहेत; स्वतंत्र शब्दार्थ नाहीत.
3:191 येथे वैध आधाराविना ही वाक्यास आवश्यक मराठी रचना आहे. आकाशे आणि पृथ्वी हे निर्मिलेले निर्देश आहेत, विधाने नाहीत; म्हणून असत्य हे विधानांशी अतिशय निगडित आहे, तर शब्दार्थाचा गाभा अवैधच राहतो.
इतर अर्थ कुठे अपयशी ठरतात
असत्य
3:191
ٱلَّذِينَ يَذْكُرُونَ ٱللَّهَ قِيَٰمًا وَقُعُودًا وَعَلَىٰ جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِى خَلْقِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَٰذَا بَٰطِلًا سُبْحَٰنَكَ فَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ
पर्याय: आमच्या पालनकर्त्या, तू हे असत्य म्हणून निर्माण केले नाहीस.
संशोधनाधारित अर्थमांडणी: आमच्या पालनकर्त्या, तू हे वैध आधाराविना निर्माण केले नाहीस.
येथे निर्देश निर्मिलेल्या आकाशांबद्दल आणि पृथ्वीबद्दल आहे, सत्य किंवा असत्य ठरू शकणाऱ्या विधानाबद्दल नाही. वैध आधाराविना ही अवैध या गाभ्याची मराठी वाक्यरचना आहे: निर्मितीला वैध स्थान किंवा उद्देश नाही, हे नाकारले जाते.