رَكَعَ / رَاكِع

शब्दसंग्रहविषयक व्याप्ती

व्याप्ती: अर्थघटक · प्रयोग: 13

मुळे: ركع

लेम्मे: راكع · يركع

रूपे: ٱرْكَعُ · رَّٰكِعِينَ · رُّكَّعِ · ٱرْكَعِ · رَٰكِعُونَ · رَّٰكِعُونَ · رَاكِعًا · رُكَّعًا · يَرْكَعُ

दाखवलेल्या प्रयोगांच्या उदाहरणांची संख्या: 10; एकूण: 13

कुरआनमधील क्रमानुसार सुरुवातीच्या व्याप्तीतील प्रयोगांचे प्रदर्शन—दर्शित प्रयोगसंख्या: 10; एकूण प्रयोगसंख्या: 13. हे स्थानाधारित संक्षिप्त पूर्वावलोकन आहे. वगळलेली प्रयोगसंख्या: 3; दर्शित प्रयोगांना वगळलेल्या प्रयोगांपेक्षा अधिक सबळ पुरावा म्हणून क्रम दिलेला नाही.

scriptural comparison

‘गुडघे टेकणे’ हीच अधिक नेमकी देहस्थिती का आहे

कुरआनी रचना निर्णय निश्चित करते: ركع ही साष्टांग पडण्यापेक्षा वेगळी, दृश्य आणि पुन्हा करता येणारी देहस्थिती दर्शवते; 38:24 मध्ये स्वतंत्रपणे व्यक्त केलेल्या पडण्याच्या हालचालीतून त्या स्थितीत जाता येते. आधीचे धर्मग्रंथ देहस्थितीला पूरक पुरावा म्हणून समाविष्ट आहेत, अरबीवर अधिकार गाजवणारे प्रमाण म्हणून नाहीत.

कुरआन पुरुष-वचनाने निश्चित केलेली सामूहिक कृती करण्याची आज्ञा देते. 2:43 आणि 3:43 मध्ये ती कृती करणाऱ्या इतरांसोबत ती करण्यास लोकांना सांगितले आहे. 22:77 आणि 48:29 मध्ये ركع आणि سجد ही स्वतंत्र विधेये म्हणून समन्वित आहेत. म्हणून हे शब्दकुल सर्वसाधारण उपासना, अंतर्मनातील शरणागती किंवा साष्टांग पडणे एवढ्यापुरते मर्यादित करता येत नाही.

कुरआन 38:24 देहस्थितीची सर्वांत ठोस कसोटी पुरवते. ससीम क्रियापद خَرَّ दावीदची खाली जाणारी हालचाल सांगते, तर द्वितीया विभक्तीतील कर्तरी धातुसाधित رَاكِعًا परिस्थितिदर्शक असून त्या हालचालीदरम्यान किंवा नंतर धारण केलेली देहस्थिती सांगते. خرر च्या इतर रचनांमध्ये हीच हालचाल साष्टांग पडणे, स्तंभित होणे, कोसळणे किंवा वरून पडणे अशा परिणामी स्थितींशी जोडलेली आहे. या सर्व उदाहरणांवरून خَرَّ उतरण्याची पद्धत दर्शवते हे निश्चित होते; ती ركع च्या शब्दार्थाचा भाग नाही.

त्यामुळे ركع साठीची उमेदवार देहस्थिती खाली पडताना सहजपणे धारण करता आली पाहिजे आणि न पडताही जाणीवपूर्वक करता आली पाहिजे. गुडघे टेकणे या दोन्ही अटी पूर्ण करते. उभे राहून कायम ठेवलेले कमरेत वाकणे याच्याशी यांत्रिक सुसंगती साधण्यासाठी मजकुरात नसलेली आधार घेण्याची किंवा स्वतःला सावरण्याची कृती गृहीत धरावी लागते. त्यामुळे “वाकणे” अशक्य ठरत नाही; मात्र रचनेने समर्थित निश्चित देहस्थिती म्हणून “गुडघे टेकणे” अधिक नेमके ठरते.

कुरआन स्वतःही ही देहस्थिती पूर्वीच्या समुदायांच्या उपासनेत ठेवतो. 2:125 मध्ये इब्राहीम आणि इस्माईल यांना गुडघे टेकणाऱ्यांसाठी आणि साष्टांग होणाऱ्यांसाठी घर शुद्ध करण्याची आज्ञा दिली जाते. इस्राएलच्या संततीला केलेल्या संबोधनात 2:43 आज्ञा देतो, “गुडघे टेकणाऱ्यांसोबत गुडघे टेका”; 3:43 मरियमला हीच सामुदायिक आज्ञा देतो; आणि 38:24 दावूदला गुडघे टेकण्याच्या स्थितीत पडताना दाखवतो. यांपैकी कोणताही उतारा एखादी नवी विधीगत हालचाल परिभाषित करण्यासाठी थांबत नाही. ते असे गृहीत धरतात की पूर्वीच्या धर्मग्रंथांतील व्यक्ती आणि उपासक त्याच दृश्यमान, पुनरावृत्ती करता येणाऱ्या स्थितीला ओळखून ती करू शकत होते. कुरआनमधील ही अंतर्गत सातत्यता खालील पूर्वीच्या धर्मग्रंथांशी केलेल्या तुलनेच्या आधी येते.

एक स्वतंत्र कुरआनी धातू या निष्कर्षाला बाजूला न सारता सीमा स्पष्ट करते. ج ث و चे तिन्ही प्रयोग न्यायनिवाड्याच्या प्रसंगांत आहेत: 19:68 मध्ये लोक आणि विरोधकांना जहन्नमभोवती गुडघे टेकलेल्या अवस्थेत आणले जाते, 19:72 मध्ये अन्याय करणाऱ्यांना तिथेच गुडघे टेकलेल्या अवस्थेत सोडले जाते, आणि 45:28 मध्ये प्रत्येक समुदायाला त्याच्या लेख्याकडे बोलावले जात असताना गुडघे टेकलेले पाहिले जाते. ही देहस्थिती एकत्र आणणे, बंदिस्त ठेवणे आणि हिशेब घेणे यांद्वारे लादली जाते; ج ث و ची कधीही भक्ती म्हणून आज्ञा दिली जात नाही किंवा भक्ती वा सजद्याशी त्याचा समन्वय केला जात नाही. त्यामुळे ते सक्तीच्या शरणागतीत गुडघे टेकण्याचे चित्रण करते, तर ر ك ع जाणीवपूर्वक स्वीकारलेली, निर्धारित गुडघे टेकण्याची देहस्थिती दर्शवते. इंग्रजी दोन्ही शारीरिक परिणामांना ‘गुडघे टेकणे’ म्हणू शकते, पण हे समान भाषांतर त्यांच्या स्वतंत्र शब्दार्थीय कार्यपद्धतींना एकरूप करत नाही.

हिब्रू धर्मग्रंथांशी तुलना दाखवते की कुरआनपूर्व काळात गुडघे टेकणे ही प्रस्थापित प्रार्थना-स्थिती होती. 1 राजे 8:54 आणि 2 इतिहास 6:13 मध्ये शलमोन गुडघ्यांवर असून त्याचे हात आकाशाकडे पसरलेले आहेत; एज्रा 9:5 मध्ये एज्रा गुडघ्यांवर पडून हात पसरतो; दानीएल 6:10 मध्ये दानीएल दररोज तीनदा गुडघे टेकतो; आणि स्तोत्र 95:6 उपासकांना खाली वाकण्याचे, गुडघा वाकवण्याचे आणि गुडघे टेकण्याचे आवाहन करते. 1 राजे 18:42 मधील एलियाची चेहरा गुडघ्यांमध्ये असलेली स्थिती गुडघे टेकलेले शरीर किती खोल खाली नेता येते हे दाखवते.

शुभवर्तमानांशी तुलना कोणतीही एकच प्रार्थना-स्थिती अनिवार्य न करता तीच शारीरिक शब्दसंपदा देते. लूक 22:41 मध्ये येशू गुडघ्यांवर असल्याचे स्पष्ट आहे; मत्तय 26:39 मध्ये तो तोंड जमिनीवर पडतो; मार्क 14:35 मध्ये तो जमिनीवर पडतो; आणि मार्क 11:25 उभे राहून प्रार्थना करण्याचीही नोंद करते. हे उतारे गुडघे टेकणे, तोंड खाली करून उतरणे आणि उभे राहणे यांची साक्ष देतात; परंतु उभे राहून हात गुडघ्यांवर ठेवून वाकण्याचे वर्णन करत नाहीत.

म्हणून स्वीकारलेला मूलार्थ “गुडघे टेकणे” असा आहे: वाकलेल्या गुडघ्यांतून शरीर खाली नेत गुडघे टेकलेल्या स्थितीत येणे. कुरआन हात कुठे ठेवावेत किंवा धडाचा अचूक कोन काय असावा हे सांगत नाही, म्हणून ग्राफही ते जोडत नाही. आधीचे धर्मग्रंथ देहस्थिती ओळखण्यास आधार देतात; शब्दार्थ ठरवणारा मुख्य पुरावा कुरआनी रूप आणि रचनाच राहतात.

प्राथमिक मजकूर-स्रोत

• लूकचे शुभवर्तमान 22:41 लूक 22:41
• मार्कचे शुभवर्तमान 11:25 मार्क 11:25
• मार्कचे शुभवर्तमान 14:35 मार्क 14:35
• मत्तयचे शुभवर्तमान 26:39 मत्तय 26:39
• 1 राजे 18:42 1 राजे 18:42
• 1 राजे 8:54 1 राजे 8:54
• 2 इतिहास 6:13 2 इतिहास 6:13
• दानीएल 6:10 दानीएल 6:10
• एज्रा 9:5 एज्रा 9:5
• स्तोत्र 95:6 स्तोत्र 95:6
• QAC व्याकरण: 38:24 कुरआन 38:24
• QAC शब्दकोश: جثو मूळ-उदाहरणांची यादी جثو
• QAC शब्दकोश: خرر मूळ-उदाहरणांची यादी خرر
• QAC शब्दकोश: ركع मूळ-उदाहरणांची यादी ركع

इतर अर्थ कुठे अपयशी ठरतात