कुरआन शब्दार्थसूची · मसुदा

رذل

सर्वांत खालची अवस्था

संदर्भानुसार मोजलेल्या श्रेणीतील सर्वांत खालचे किंवा सर्वांत कमी झालेले स्थान व्यापणारे.

शब्दसंग्रहविषयक व्याप्ती

व्याप्ती: अर्थघटक · प्रयोग: 4

मुळे: رذل

लेम्मे: أرذل

रूपे: أَرْذَلِ · أَرَاذِلُ · أَرْذَلُونَ

दाखवलेल्या प्रयोगांच्या उदाहरणांची संख्या: 4; एकूण: 4

कुरआनमधील क्रमानुसार दाखवलेले व्याप्तीतील प्रयोग: 4.

11:27

فَقَالَ ٱلْمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن قَوْمِهِۦ مَا نَرَىٰكَ إِلَّا بَشَرًا مِّثْلَنَا وَمَا نَرَىٰكَ ٱتَّبَعَكَ إِلَّا ٱلَّذِينَ هُمْ أَرَاذِلُنَا بَادِىَ ٱلرَّأْىِ وَمَا نَرَىٰ لَكُمْ عَلَيْنَا مِن فَضْلٍۭ بَلْ نَظُنُّكُمْ كَٰذِبِينَ

16:70

وَٱللَّهُ خَلَقَكُمْ ثُمَّ يَتَوَفَّىٰكُمْ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرْذَلِ ٱلْعُمُرِ لِكَىْ لَا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْـًٔا إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ قَدِيرٌ

22:5

يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِن كُنتُمْ فِى رَيْبٍ مِّنَ ٱلْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْنَٰكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِن مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِّنُبَيِّنَ لَكُمْ وَنُقِرُّ فِى ٱلْأَرْحَامِ مَا نَشَآءُ إِلَىٰٓ أَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوٓا۟ أَشُدَّكُمْ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرْذَلِ ٱلْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنۢ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْـًٔا وَتَرَى ٱلْأَرْضَ هَامِدَةً فَإِذَآ أَنزَلْنَا عَلَيْهَا ٱلْمَآءَ ٱهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَأَنۢبَتَتْ مِن كُلِّ زَوْجٍۭ بَهِيجٍ

26:111

قَالُوٓا۟ أَنُؤْمِنُ لَكَ وَٱتَّبَعَكَ ٱلْأَرْذَلُونَ

इतर अर्थ कुठे अपयशी ठरतात

सामाजिकदृष्ट्या सर्वोच्च

11:27

فَقَالَ ٱلْمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن قَوْمِهِۦ مَا نَرَىٰكَ إِلَّا بَشَرًا مِّثْلَنَا وَمَا نَرَىٰكَ ٱتَّبَعَكَ إِلَّا ٱلَّذِينَ هُمْ أَرَاذِلُنَا بَادِىَ ٱلرَّأْىِ وَمَا نَرَىٰ لَكُمْ عَلَيْنَا مِن فَضْلٍۭ بَلْ نَظُنُّكُمْ كَٰذِبِينَ

पर्याय: आमच्यात सामाजिकदृष्ट्या सर्वोच्च असलेल्यांनीच तुझे अनुसरण केले, आणि आमच्यापेक्षा तुमच्यात कोणतेही श्रेष्ठत्व आम्हाला दिसत नाही

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: आमच्यातील सामाजिकदृष्ट्या सर्वात कनिष्ठ लोकांनीच तुमचे अनुसरण केले, आणि आम्हाला तुमच्यात आमच्यापेक्षा कोणतेही श्रेष्ठत्व दिसत नाही

शत्रुतापूर्ण युक्तिवाद अनुयायांना उच्चवर्गाच्या स्वतःच्या कथित दर्जापेक्षा खाली ठेवण्यावर अवलंबून आहे.

सर्वांत जोमदार अवस्था

16:70

وَٱللَّهُ خَلَقَكُمْ ثُمَّ يَتَوَفَّىٰكُمْ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرْذَلِ ٱلْعُمُرِ لِكَىْ لَا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْـًٔا إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ قَدِيرٌ

पर्याय: आयुष्याच्या सर्वांत जोमदार अवस्थेत परतवला, जेणेकरून ज्ञानानंतर त्याला काहीही कळत नाही

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: ज्ञानानंतर त्याला काहीही कळू नये म्हणून आयुष्याच्या सर्वाधिक क्षीण अवस्थेकडे परत नेले

त्यानंतर आधीचे ज्ञान हरवते, म्हणून सर्वोच्च नव्हे तर घटलेली क्षमता आवश्यक ठरते.

सर्वात लहान अवस्था

22:5

يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِن كُنتُمْ فِى رَيْبٍ مِّنَ ٱلْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْنَٰكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِن مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِّنُبَيِّنَ لَكُمْ وَنُقِرُّ فِى ٱلْأَرْحَامِ مَا نَشَآءُ إِلَىٰٓ أَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوٓا۟ أَشُدَّكُمْ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرْذَلِ ٱلْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنۢ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْـًٔا وَتَرَى ٱلْأَرْضَ هَامِدَةً فَإِذَآ أَنزَلْنَا عَلَيْهَا ٱلْمَآءَ ٱهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَأَنۢبَتَتْ مِن كُلِّ زَوْجٍۭ بَهِيجٍ

पर्याय: परिपक्वता गाठल्यानंतर काहींना जीवनाच्या सर्वांत लहान अवस्थेकडे परत नेले जाते, जेणेकरून ज्ञानानंतर त्यांना काहीही कळू नये

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: प्रौढत्व गाठल्यानंतर काहींना जीवनाच्या सर्वांत क्षीण अवस्थेकडे परत नेले जाते

वारंवार परतणे आणि क्षमता गमावण्याचा क्रम पूर्वज्ञानापासूनची अधोगती दर्शवतो; कालानुक्रमिक तारुण्य नव्हे.

नैतिकदृष्ट्या निरर्थक

26:111

قَالُوٓا۟ أَنُؤْمِنُ لَكَ وَٱتَّبَعَكَ ٱلْأَرْذَلُونَ

पर्याय: नैतिकदृष्ट्या हीन लोक तुझ्यामागे आले असताना आम्ही तुझ्यावर विश्वास ठेवावा का?

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: ज्यांना ते सामाजिकदृष्ट्या सर्वांत कनिष्ठ मानतात त्यांनी तुमचे अनुसरण केले असताना आम्ही तुमच्यावर विश्वास ठेवावा काय?

यामुळे विरोधकांनी तुच्छतेने केलेले सामाजिक वर्गीकरण आरोपित वाणीऐवजी वस्तुनिष्ठ नैतिक गुणधर्म म्हणून सादर होईल.