يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُوا۟ رَبَّكُمُ ٱلَّذِى خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَٰحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَآءً وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ٱلَّذِى تَسَآءَلُونَ بِهِۦ وَٱلْأَرْحَامَ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا
कुरआन शब्दार्थसूची · मसुदा
رَقَبَ، رَقِيب، تَرَقَّبَ، ارْتَقَبَ، مُرْتَقِب
कायम राखणे सावध लक्ष
एखाद्या निर्देशिताकडे लक्षपूर्वक कल टिकवून ठेवणे, जेणेकरून त्याचे आचरण, बंधन, धोका, वाणी किंवा अपेक्षित परिणाम दृष्टिक्षेपात राहील.
शब्दसंग्रहविषयक व्याप्ती
व्याप्ती: अर्थघटक · प्रयोग: 15
मुळे: رقب
लेम्मे: رقيب · ارتقب · يرقب · يترقب · مرتقب
रूपे: ٱرْتَقِبْ · يَرْقُبُ · رَقِيبٌ · يَتَرَقَّبُ · رَقِيبًا · رَّقِيبَ · ٱرْتَقِبُ · تَرْقُبْ · رَّقِيبًا · مُّرْتَقِبُونَ
दाखवलेल्या प्रयोगांच्या उदाहरणांची संख्या: 10; एकूण: 15
कुरआनमधील क्रमानुसार सुरुवातीच्या व्याप्तीतील प्रयोगांचे प्रदर्शन—दर्शित प्रयोगसंख्या: 10; एकूण प्रयोगसंख्या: 15. हे स्थानाधारित संक्षिप्त पूर्वावलोकन आहे. वगळलेली प्रयोगसंख्या: 5; दर्शित प्रयोगांना वगळलेल्या प्रयोगांपेक्षा अधिक सबळ पुरावा म्हणून क्रम दिलेला नाही.
مَا قُلْتُ لَهُمْ إِلَّا مَآ أَمَرْتَنِى بِهِۦٓ أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ رَبِّى وَرَبَّكُمْ وَكُنتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَّا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِى كُنتَ أَنتَ ٱلرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنتَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدٌ
كَيْفَ وَإِن يَظْهَرُوا۟ عَلَيْكُمْ لَا يَرْقُبُوا۟ فِيكُمْ إِلًّا وَلَا ذِمَّةً يُرْضُونَكُم بِأَفْوَٰهِهِمْ وَتَأْبَىٰ قُلُوبُهُمْ وَأَكْثَرُهُمْ فَٰسِقُونَ
لَا يَرْقُبُونَ فِى مُؤْمِنٍ إِلًّا وَلَا ذِمَّةً وَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُعْتَدُونَ
وَيَٰقَوْمِ ٱعْمَلُوا۟ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمْ إِنِّى عَٰمِلٌ سَوْفَ تَعْلَمُونَ مَن يَأْتِيهِ عَذَابٌ يُخْزِيهِ وَمَنْ هُوَ كَٰذِبٌ وَٱرْتَقِبُوٓا۟ إِنِّى مَعَكُمْ رَقِيبٌ
وَيَٰقَوْمِ ٱعْمَلُوا۟ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمْ إِنِّى عَٰمِلٌ سَوْفَ تَعْلَمُونَ مَن يَأْتِيهِ عَذَابٌ يُخْزِيهِ وَمَنْ هُوَ كَٰذِبٌ وَٱرْتَقِبُوٓا۟ إِنِّى مَعَكُمْ رَقِيبٌ
قَالَ يَبْنَؤُمَّ لَا تَأْخُذْ بِلِحْيَتِى وَلَا بِرَأْسِىٓ إِنِّى خَشِيتُ أَن تَقُولَ فَرَّقْتَ بَيْنَ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ وَلَمْ تَرْقُبْ قَوْلِى
فَأَصْبَحَ فِى ٱلْمَدِينَةِ خَآئِفًا يَتَرَقَّبُ فَإِذَا ٱلَّذِى ٱسْتَنصَرَهُۥ بِٱلْأَمْسِ يَسْتَصْرِخُهُۥ قَالَ لَهُۥ مُوسَىٰٓ إِنَّكَ لَغَوِىٌّ مُّبِينٌ
فَخَرَجَ مِنْهَا خَآئِفًا يَتَرَقَّبُ قَالَ رَبِّ نَجِّنِى مِنَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّٰلِمِينَ
لَّا يَحِلُّ لَكَ ٱلنِّسَآءُ مِنۢ بَعْدُ وَلَآ أَن تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْوَٰجٍ وَلَوْ أَعْجَبَكَ حُسْنُهُنَّ إِلَّا مَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ رَّقِيبًا
इतर अर्थ कुठे अपयशी ठरतात
वाट पाहणे
9:8
كَيْفَ وَإِن يَظْهَرُوا۟ عَلَيْكُمْ لَا يَرْقُبُوا۟ فِيكُمْ إِلًّا وَلَا ذِمَّةً يُرْضُونَكُم بِأَفْوَٰهِهِمْ وَتَأْبَىٰ قُلُوبُهُمْ وَأَكْثَرُهُمْ فَٰسِقُونَ
पर्याय: श्रद्धावानाविषयी ते कोणत्याही बंधाचा किंवा कराराचा विचार करत नाहीत
संशोधनाधारित अर्थमांडणी: विश्वासणाऱ्यासंबंधी ते नाते किंवा करार पाळत नाहीत
बंधन आणि करार ही लक्षात ठेवायची दायित्वे आहेत, आगमनाची वाट पाहिली जाणाऱ्या भावी घटना नव्हेत.
मान
44:59
فَٱرْتَقِبْ إِنَّهُم مُّرْتَقِبُونَ
पर्याय: म्हणून वाट पाहा; खरेच ते माना आहेत
संशोधनाधारित अर्थमांडणी: म्हणून वाट पाहा; खरेच ते वाट पाहत आहेत
कर्तरी कृदंत दोन्ही पक्षांना शरीररचनेने नव्हे, तर अपेक्षित निष्पत्तीकडे लक्ष देणारे म्हणून दर्शवतो.
मान
50:18
مَّا يَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ
पर्याय: जो कोणी शब्द उच्चारतो त्याच्याजवळ एक मान उपस्थित आणि सज्ज असते
संशोधनाधारित अर्थमांडणी: जो कोणी एखादा शब्द उच्चारतो, त्याच्याजवळ उपस्थित व सज्ज निरीक्षक असतो
कर्तृवाचक नाम आणि ‘उपस्थित व तयार’ ही विशेषणे लक्षपूर्वक निरीक्षक अधोरेखित करतात, ज्यामुळे शरीरशास्त्रीय शब्दप्रविष्टीचा पर्याय थेट अपुरा ठरतो.