कुरआन शब्दार्थसूची · स्वीकृत

ٱضْرِبْ / ٱضْرِبُوا

दाबणे

दाबणे: निर्देशित दडपण आणणे, ज्यामुळे काहीतरी मर्यादित, ठसा उमटवलेले, स्थिर, विस्थापित, पुढे ढकललेले किंवा प्रभावी केले जाते.

शब्दसंग्रहविषयक व्याप्ती

व्याप्ती: निवडून तयार केलेला खंड-संच · प्रयोग: 12

मुळे: ضرب

लेम्मे: ضرب

रूपे: ٱضْرِب · ٱضْرِبُ · ٱضْرِبْ

दाखवलेल्या प्रयोगांच्या उदाहरणांची संख्या: 10; एकूण: 12

कुरआनमधील क्रमानुसार सुरुवातीच्या व्याप्तीतील प्रयोगांचे प्रदर्शन—दर्शित प्रयोगसंख्या: 10; एकूण प्रयोगसंख्या: 12. हे स्थानाधारित संक्षिप्त पूर्वावलोकन आहे. वगळलेली प्रयोगसंख्या: 2; दर्शित प्रयोगांना वगळलेल्या प्रयोगांपेक्षा अधिक सबळ पुरावा म्हणून क्रम दिलेला नाही.

2:60

وَإِذِ ٱسْتَسْقَىٰ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِۦ فَقُلْنَا ٱضْرِب بِّعَصَاكَ ٱلْحَجَرَ فَٱنفَجَرَتْ مِنْهُ ٱثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا قَدْ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ كُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ مِن رِّزْقِ ٱللَّهِ وَلَا تَعْثَوْا۟ فِى ٱلْأَرْضِ مُفْسِدِينَ

2:73

فَقُلْنَا ٱضْرِبُوهُ بِبَعْضِهَا كَذَٰلِكَ يُحْىِ ٱللَّهُ ٱلْمَوْتَىٰ وَيُرِيكُمْ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

4:34

ٱلرِّجَالُ قَوَّٰمُونَ عَلَى ٱلنِّسَآءِ بِمَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ وَبِمَآ أَنفَقُوا۟ مِنْ أَمْوَٰلِهِمْ فَٱلصَّٰلِحَٰتُ قَٰنِتَٰتٌ حَٰفِظَٰتٌ لِّلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ ٱللَّهُ وَٱلَّٰتِى تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَٱهْجُرُوهُنَّ فِى ٱلْمَضَاجِعِ وَٱضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا۟ عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا

7:160

وَقَطَّعْنَٰهُمُ ٱثْنَتَىْ عَشْرَةَ أَسْبَاطًا أُمَمًا وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ إِذِ ٱسْتَسْقَىٰهُ قَوْمُهُۥٓ أَنِ ٱضْرِب بِّعَصَاكَ ٱلْحَجَرَ فَٱنۢبَجَسَتْ مِنْهُ ٱثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا قَدْ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ ٱلْغَمَٰمَ وَأَنزَلْنَا عَلَيْهِمُ ٱلْمَنَّ وَٱلسَّلْوَىٰ كُلُوا۟ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقْنَٰكُمْ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَٰكِن كَانُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

8:12

إِذْ يُوحِى رَبُّكَ إِلَى ٱلْمَلَٰٓئِكَةِ أَنِّى مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا۟ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ سَأُلْقِى فِى قُلُوبِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ٱلرُّعْبَ فَٱضْرِبُوا۟ فَوْقَ ٱلْأَعْنَاقِ وَٱضْرِبُوا۟ مِنْهُمْ كُلَّ بَنَانٍ

8:12

18:32

وَٱضْرِبْ لَهُم مَّثَلًا رَّجُلَيْنِ جَعَلْنَا لِأَحَدِهِمَا جَنَّتَيْنِ مِنْ أَعْنَٰبٍ وَحَفَفْنَٰهُمَا بِنَخْلٍ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمَا زَرْعًا

18:45

وَٱضْرِبْ لَهُم مَّثَلَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا كَمَآءٍ أَنزَلْنَٰهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَٱخْتَلَطَ بِهِۦ نَبَاتُ ٱلْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشِيمًا تَذْرُوهُ ٱلرِّيَٰحُ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ مُّقْتَدِرًا

20:77

وَلَقَدْ أَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِى فَٱضْرِبْ لَهُمْ طَرِيقًا فِى ٱلْبَحْرِ يَبَسًا لَّا تَخَٰفُ دَرَكًا وَلَا تَخْشَىٰ

26:63

فَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱضْرِب بِّعَصَاكَ ٱلْبَحْرَ فَٱنفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرْقٍ كَٱلطَّوْدِ ٱلْعَظِيمِ

cross scriptural correspondence

समुद्रासंबंधी आज्ञेसाठी 'प्रहार करणे' का आवश्यक नाही

कुरआन 26:63 मध्ये काठीशी संबंधित आज्ञा दिली आहे आणि त्यानंतर परिणाम सांगितला आहे: فَٱنفَلَقَ, 'म्हणून तो दुभंगला.' निर्गम 14 मध्ये याच्याशी संबंधित कृतीचे वर्णन काठी उंच करणे आणि समुद्रावर हात पुढे करणे असे केले आहे; काठीने प्रहार केल्याचे किंवा काठीचा पाण्याशी संपर्क झाल्याचे त्यात कुठेही म्हटलेले नाही.

कुरआनी उपवाक्यात بِّعَصَاكَ काठीशी असलेला संबंध दर्शवते आणि ٱلْبَحْرَ परिणाम होणारे क्षेत्र दर्शवते. पुढील उपवाक्य परिणाम सांगते, فَٱنفَلَقَ — म्हणून तो दुभंगला. ٱضْرِب याचा अर्थ 'प्रहार करणे' असा दिल्यास भौतिक आघाताचा असा अर्थ जोडला जातो, जो परिणाम सांगणारे उपवाक्य किंवा या क्रियाची इतर कुरआनी रचना यांपैकी कोणतीही स्वतंत्रपणे निर्दिष्ट करत नाही.

निर्गम 14:16 मध्ये הָרֵם אֶת־מַטְּךָ, तुझी काठी उंच कर; וּנְטֵה אֶת־יָדְךָ עַל־הַיָּם, समुद्रावर तुझा हात पुढे कर; आणि וּבְקָעֵהוּ, त्याला दुभंग, असे म्हटले आहे. 21 व्या वचनात मोशेने आपला हात पुढे केला, देवाने जोरदार पूर्वेकडील वाऱ्याने समुद्र मागे हटवला आणि पाणी दुभंगले, असे सांगितले आहे. या प्रसंगात कोणतेही נכה प्रहार-दर्शक क्रियापद वापरलेले नाही आणि काठीने पाण्याला स्पर्श केला असेही म्हटलेले नाही.

पूर्वीच्या धर्मग्रंथाशी केलेली ही तुलना QuranGraph मधील अर्थाला पुष्टी देते; तो अर्थ ठरवत नाही. कुरआन-अंतर्गत चाचण्यांनी संपूर्ण शब्दपरिवाराचा मध्यवर्ती अर्थ म्हणून 'प्रहार करणे' आधीच नाकारले आहे, कारण ضرب उदाहरणे, पृथ्वीवरून प्रवास आणि समूहांमधील भिंत यांच्यासोबतही वापरले जाते. निर्गम 14 एक अधिक नेमका मुद्दा जोडते: समुद्राच्या प्रसंगातही बाहेरून लादलेल्या प्रहाराची आवश्यकता नाही. 'दाब देणे' संपर्काची कल्पना न करता दिशित बल किंवा रोख यांचा अर्थ टिकवते.

प्राथमिक मजकूर-स्रोत

निर्गम 14, हिब्रू-इंग्रजी बायबल निर्गम 14:16, 21

इतर अर्थ कुठे अपयशी ठरतात

ठेवणे

2:60

पर्याय: तुझ्या काठीने दगड बसव.

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: तुझ्या काठीने दगड दाब.

काठी हे दगडावर लावलेले साधन आहे; त्यानंतर झरे उसळतात. ‘ठेवणे’ गंतव्यही पुरवत नाही आणि रचनेचे निर्देशित दडपणही नाही.

मारणे

4:34

पर्याय: त्यांना समज द्या, त्यांना शयनस्थळी सोडा आणि त्यांना मारा.

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: त्यांना समज द्या, त्यांना शयनस्थळी सोडा आणि त्यांना दाबा.

प्रत्यय स्त्रियांना थेट कर्मविषय बनवतो, पण तो स्वतः मारण्याचे प्रहार निर्दिष्ट करत नाही. वाद मिटल्यावर त्यांच्याविरुद्ध कोणताही मार्ग शोधू नका ही पुढची सूचना लागू केलेले दडपण थांबवण्याशी जुळते; ‘मारणे’ आयतात न सांगितलेली हिंसक यंत्रणा आयात करते.

ठेवणे

8:12

पर्याय: त्यांच्या मानेवर ठेवले आणि त्यांचे प्रत्येक बोटाचे टोक ठेवले.

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: त्यांच्या मानेच्या वरच्या भागावर प्रहार करा आणि त्यांच्या प्रत्येक बोटाच्या टोकावर प्रहार करा.

कोणत्याही लक्ष्याला स्थान किंवा अवस्था नेमलेली नाही. ‘ठेवणे’ आज्ञा अपूर्ण ठेवते, तर ‘दाबणे’ यंत्रणा न ठरवता दोन्ही लक्ष्यांवर निर्देशित भार जपते.

प्रहार करणे

8:12

पर्याय: त्यांच्या मानेच्या वर प्रहार करा आणि त्यांच्या प्रत्येक बोटाच्या टोकावर प्रहार करा.

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: त्यांच्या मानेच्या वरच्या भागावर आणि त्यांच्या प्रत्येक बोटावर प्रहार करा.

आयत भय, मानेच्या वरचे भाग आणि प्रत्येक बोट यांचा उल्लेख करतो. ‘घाव घालणे’ आज्ञेला प्राणघातक प्रहारांत बदलते, तर निर्देशित दाब युद्धकथा आयात न करता आदेश, आकलन आणि हातांची क्षमता मर्यादित करू शकतो.

मारणे

18:32

पर्याय: त्यांच्यासाठी दोन पुरुषांचे उदाहरण मारा.

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: त्यांच्यासाठी दोन पुरुषांचे उदाहरण दाब.

आदेशित कर्म एक उदाहरण आहे. ही स्पष्ट कुरआन-अंतर्गत रचना शारीरिक मारहाणीला आज्ञार्थी रूपाचा एकमेव मूलार्थ मानण्याची शक्यता नाकारते.

प्रहार करणे

18:32

पर्याय: त्यांच्यासाठी दोन पुरुषांचे उदाहरण प्रहारून मांडा.

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: त्यांच्यासाठी दोन पुरुषांचे उदाहरण दाब.

आदेशित कर्म एक उदाहरण आहे. म्हणून विवादित युद्धरचनेपासून स्वतंत्रपणे ‘प्रहार करणे’ हा आज्ञार्थाचा एकमेव गाभ्याचा अर्थ होऊ शकत नाही.

प्रहार करणे

18:32

पर्याय: त्यांच्यासाठी दोन पुरुषांचे उदाहरण मांडा.

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: त्यांच्यासाठी दोन पुरुषांचे उदाहरण दाब.

उदाहरण श्रोत्यांसमोर मांडले आहे, प्रत्यक्ष प्रहार केलेला नाही; म्हणून ‘प्रहार करणे’ हा संपूर्ण रूपाचा गाभा असू शकत नाही.

मारणे

20:77

पर्याय: त्यांच्यासाठी समुद्रात कोरडा मार्ग मारा.

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: त्यांच्यासाठी समुद्रात कोरडा मार्ग दाब.

कर्म म्हणजे समुद्रातून तयार करून न्यायचा मार्ग आहे. वेगळे कर्म किंवा कृती आयात केल्याशिवाय ‘प्रहार करणे’ त्या परिणामाला नाव देऊ शकत नाही.

त्याच्या पत्नीला काठ्यांच्या जुडग्याने मारा

38:44

وَخُذْ بِيَدِكَ ضِغْثًا فَٱضْرِب بِّهِۦ وَلَا تَحْنَثْ إِنَّا وَجَدْنَٰهُ صَابِرًا نِّعْمَ ٱلْعَبْدُ إِنَّهُۥٓ أَوَّابٌ

पर्याय: हातात काठ्यांची जुडी घे आणि तिच्याने आपल्या पत्नीवर प्रहार कर.

संशोधनाधारित अर्थमांडणी: तुझ्या हातात एक जुडी घे, तिच्याने प्रहार कर आणि उल्लंघन करू नकोस.

कुरआन कोणत्याही पत्नीचे नाव, काठ्या, प्रहारांची संख्या किंवा थेट कर्म सांगत नाही. bihi मधील सर्वनाम करणवाचक आहे. वगळलेले लक्ष्य ओळखल्याचा आव न आणता हे विस्तारित कथन खोडून काढते.