وَٱتَّقُوا۟ يَوْمًا لَّا تَجْزِى نَفْسٌ عَن نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَٰعَةٌ وَلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ
ఖుర్ఆన్ పదకోశం · ఆమోదించబడినది
جَزَى / جَزَاء / جَازٍ / جِزْيَة / نُجَازِي
ప్రతిదానం చేయడం
చేసినదానికి, పొందినదానికి లేదా బాకీ ఉన్నదానికి తగిన ప్రతిదానాన్ని ఇవ్వడం.
పద పరిధి
పరిధి: అర్థ ఘటకం · ప్రయోగ సందర్భాలు: 118
మూలధాతువులు: جزي
మూలపదాలు: جزى · جزاء · جزية · جاز · نجازي
రూపాలు: نَجْزِى · جَزَآءُ · تُجْزَ · يَجْزِىَ · جَزَآءً · جَزَآؤُ · جَزَآءًۢ · يُجْزَ · يَجْزِى · جَزَٰٓؤُا۟ · يَجْزِيَ · نَجْزِيَ · جَزَيْ · جَزَٰٓؤُ · تُجْزَىٰ · تَجْزِى · يَجْزِي · يُجْزَىٰٓ · جَزَآءٌ · جِزْيَةَ · نَجْزِي · يُجْزَى · جَازٍ · نُجَٰزِىٓ · يُجْزَىٰ · جَزَآءَ · جَزَىٰ · تُجْزَىٰٓ
చూపిస్తున్న ప్రయోగ సందర్భాల ఉదాహరణలు: 10; మొత్తం: 118
పరిధిలోని ప్రయోగ సందర్భాలను ఖుర్ఆన్ క్రమంలో మొదటి దానినుంచి చూపిస్తున్నాం; చూపించిన సంఖ్య: 10; మొత్తం సంఖ్య: 118. వీటిని సంక్షిప్త, స్థానాధారిత ముందస్తు చూపుగా చేర్చాం; చూపకుండా వదిలిన వాటి సంఖ్య: 108. చూపకుండా వదిలిన వాటికంటే వీటిని బలమైన ఆధారాలుగా క్రమీకరించలేదు.
ثُمَّ أَنتُمْ هَٰٓؤُلَآءِ تَقْتُلُونَ أَنفُسَكُمْ وَتُخْرِجُونَ فَرِيقًا مِّنكُم مِّن دِيَٰرِهِمْ تَظَٰهَرُونَ عَلَيْهِم بِٱلْإِثْمِ وَٱلْعُدْوَٰنِ وَإِن يَأْتُوكُمْ أُسَٰرَىٰ تُفَٰدُوهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ إِخْرَاجُهُمْ أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ ٱلْكِتَٰبِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَمَا جَزَآءُ مَن يَفْعَلُ ذَٰلِكَ مِنكُمْ إِلَّا خِزْىٌ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَيَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ يُرَدُّونَ إِلَىٰٓ أَشَدِّ ٱلْعَذَابِ وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ
وَٱتَّقُوا۟ يَوْمًا لَّا تَجْزِى نَفْسٌ عَن نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَلَا يُقْبَلُ مِنْهَا عَدْلٌ وَلَا تَنفَعُهَا شَفَٰعَةٌ وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ
وَٱقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَأَخْرِجُوهُم مِّنْ حَيْثُ أَخْرَجُوكُمْ وَٱلْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ ٱلْقَتْلِ وَلَا تُقَٰتِلُوهُمْ عِندَ ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ حَتَّىٰ يُقَٰتِلُوكُمْ فِيهِ فَإِن قَٰتَلُوكُمْ فَٱقْتُلُوهُمْ كَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلْكَٰفِرِينَ
أُو۟لَٰٓئِكَ جَزَآؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ ٱللَّهِ وَٱلْمَلَٰٓئِكَةِ وَٱلنَّاسِ أَجْمَعِينَ
أُو۟لَٰٓئِكَ جَزَآؤُهُم مَّغْفِرَةٌ مِّن رَّبِّهِمْ وَجَنَّٰتٌ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا وَنِعْمَ أَجْرُ ٱلْعَٰمِلِينَ
وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ ٱلرُّسُلُ أَفَإِي۟ن مَّاتَ أَوْ قُتِلَ ٱنقَلَبْتُمْ عَلَىٰٓ أَعْقَٰبِكُمْ وَمَن يَنقَلِبْ عَلَىٰ عَقِبَيْهِ فَلَن يَضُرَّ ٱللَّهَ شَيْـًٔا وَسَيَجْزِى ٱللَّهُ ٱلشَّٰكِرِينَ
وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَن تَمُوتَ إِلَّا بِإِذْنِ ٱللَّهِ كِتَٰبًا مُّؤَجَّلًا وَمَن يُرِدْ ثَوَابَ ٱلدُّنْيَا نُؤْتِهِۦ مِنْهَا وَمَن يُرِدْ ثَوَابَ ٱلْـَٔاخِرَةِ نُؤْتِهِۦ مِنْهَا وَسَنَجْزِى ٱلشَّٰكِرِينَ
وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَآؤُهُۥ جَهَنَّمُ خَٰلِدًا فِيهَا وَغَضِبَ ٱللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُۥ وَأَعَدَّ لَهُۥ عَذَابًا عَظِيمًا
لَّيْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلَآ أَمَانِىِّ أَهْلِ ٱلْكِتَٰبِ مَن يَعْمَلْ سُوٓءًا يُجْزَ بِهِۦ وَلَا يَجِدْ لَهُۥ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا
ఇతర అర్థాలు ఎక్కడ విఫలమవుతాయి
శిక్ష లేదా ప్రతీకారం
3:136
أُو۟لَٰٓئِكَ جَزَآؤُهُم مَّغْفِرَةٌ مِّن رَّبِّهِمْ وَجَنَّٰتٌ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا وَنِعْمَ أَجْرُ ٱلْعَٰمِلِينَ
ప్రత్యామ్నాయం: వారి శిక్ష వారి నిలబెట్టేవాడు ఇచ్చే క్షమాపణ మరియు తోటలు.
పరిశోధనా అనువాద రూపం: వారి ప్రతిదానం వారి నిలబెట్టేవాడు ఇచ్చే క్షమాపణ మరియు తోటలు.
క్షమాపణ మరియు తోటలు అనుకూలమైన తిరుగు ఫలాలు. ‘శిక్ష’ లేదా ‘ప్రతీకారం’ ఈ పదకుటుంబం తప్పనిసరిగా సూచించని ప్రతికూల విలువను జోడిస్తాయి.
బహుమతి
4:93
وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَآؤُهُۥ جَهَنَّمُ خَٰلِدًا فِيهَا وَغَضِبَ ٱللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُۥ وَأَعَدَّ لَهُۥ عَذَابًا عَظِيمًا
ప్రత్యామ్నాయం: విశ్వసించే వ్యక్తిని ఉద్దేశపూర్వకంగా చంపినవాడి బహుమతి నరకం.
పరిశోధనా అనువాద రూపం: విశ్వసించే వ్యక్తిని ఉద్దేశపూర్వకంగా చంపినవాడి ప్రతిదానం నరకం.
నరకం శిక్షాత్మకమైన తిరుగు ఫలం. ‘బహుమతి’ ఇదే పదకుటుంబం తప్పనిసరిగా సూచించని అనుకూల విలువను జోడిస్తుంది.
మొత్తం పదకుటుంబానికి మూలార్థంగా చెల్లింపు
5:85
فَأَثَٰبَهُمُ ٱللَّهُ بِمَا قَالُوا۟ جَنَّٰتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا وَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلْمُحْسِنِينَ
ప్రత్యామ్నాయం: సత్కార్యాలు చేసేవారికి అదే చెల్లింపు: తోటలు.
పరిశోధనా అనువాద రూపం: సత్కార్యాలు చేసేవారికి అదే ప్రతిదానం: తోటలు.
తిరిగి ఇచ్చే ఫలం ధనరూపమైనది కాదు. పదంగా స్థిరపడిన جِزْيَة రూపానికి ‘చెల్లింపు’ సరైనదే; కానీ అది పదకుటుంబపు స్థిర మూలార్థాన్ని భర్తీ చేయడం సాధ్యం కాదు.
ఒకటికి ఒకటి తిరిగి చెల్లింపు
34:37
وَمَآ أَمْوَٰلُكُمْ وَلَآ أَوْلَٰدُكُم بِٱلَّتِى تُقَرِّبُكُمْ عِندَنَا زُلْفَىٰٓ إِلَّا مَنْ ءَامَنَ وَعَمِلَ صَٰلِحًا فَأُو۟لَٰٓئِكَ لَهُمْ جَزَآءُ ٱلضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا۟ وَهُمْ فِى ٱلْغُرُفَٰتِ ءَامِنُونَ
ప్రత్యామ్నాయం: వారు చేసినదానికి వారికి ఒకటికి ఒకటి తిరిగి చెల్లింపు ఉంది.
పరిశోధనా అనువాద రూపం: వారు చేసినదానికి వారికి అనేక రెట్ల ప్రతిదానం ఉంది.
ఈ ఆయత్ అనేక రెట్ల ప్రతిదానాన్ని పేర్కొంటుంది. ధాతువు ప్రత్యుత్తరంగా ఇచ్చే తిరుగు ఫలాన్ని సూచిస్తుంది; దాని పరిమాణం విడిగా చెప్పబడుతుంది, అది సమానంగా ఉండాల్సిన అవసరం లేదు.
ఉపయోగపడడం లేదా సరిపోవడం
55:60
هَلْ جَزَآءُ ٱلْإِحْسَٰنِ إِلَّا ٱلْإِحْسَٰنُ
ప్రత్యామ్నాయం: మంచి ప్రవర్తనకు సరిపడేది మంచి ప్రవర్తనే కాక మరేమిటి?
పరిశోధనా అనువాద రూపం: మంచి ప్రవర్తనకు ప్రతిదానం మంచి ప్రవర్తనే కాక మరేమిటి?
మరొకరి తరఫున వ్యవహరించే అర్థంలో جَزَى ను عَنْ తో నిర్మించినప్పుడు మాత్రమే ‘ఉపయోగపడడం’ లేదా ‘సరిపోవడం’ అనే భావాలు చెల్లుతాయి. సాధారణ నామవాచకం తిరిగి ఇచ్చిన ఫలాన్ని సూచిస్తుంది; ఉపయోగకరతను గాని తగినంతగా ఉండడాన్ని గాని కాదు.
పర్యవసానం లేదా ఫలితం
76:9
إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ ٱللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَآءً وَلَا شُكُورًا
ప్రత్యామ్నాయం: మీ నుంచి మేము పర్యవసానాన్ని గాని కృతజ్ఞతను గాని కోరము.
పరిశోధనా అనువాద రూపం: మీ నుంచి మేము ప్రతిదానాన్ని గాని కృతజ్ఞతను గాని కోరము.
ఇతరులకు ఆహారం పెట్టినందుకు ఉద్దేశపూర్వకంగా తిరిగి ఇచ్చే స్పందనను వక్తలు నిరాకరిస్తున్నారు. సాధారణ ‘పర్యవసానం’ లేదా ‘ఫలితం’ ఆ ప్రత్యుత్తరాన్ని వ్యక్తం చేయదు.