מילון המונחים של הקוראן · מאושר

ضَرَبَ، ضَرْب

ללחוץ

להפעיל לחץ מכוון כך שדבר מה יוגבל, יוטבע, יקובע, יוסט, יידחף קדימה או ייעשה יעיל. מושאים, משלימים ומילות יחס מגדירים את היחס בלי להחליף את ״ללחוץ״ בליבה מילונית אחרת.

תחום לקסיקלי

תחום: יחידה סמנטית · מופעים: 58

שורשים: ضرب

לֶמוֹת: ضرب

צורות: ضَرَبَ · ضَرَبْ · يَضْرِبُ · ٱضْرِب · ٱضْرِبُ · ضَرَبُ · ٱضْرِبْ · ضُرِبَتْ · ضُرِبَ · نَضْرِبُ · يَضْرِبْ · يَضْرِبَ · ضَرْبًا · تَضْرِبُ · ضَرْبًۢا · ضَرْبَ

תצוגת דוגמאות למופעים (10 מתוך 58)

תחילת רשימת המופעים בתחום מוצגת לפי סדר הקוראן: 10 מתוך 58. זוהי תצוגה מקדימה תמציתית המבוססת על מיקום, ואין בה דירוג של מה שמוצג כראיה חזקה יותר מן המופעים שהושמטו; מספר המופעים שהושמטו: 48.

2:26

إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَسْتَحْىِۦٓ أَن يَضْرِبَ مَثَلًا مَّا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ وَأَمَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ فَيَقُولُونَ مَاذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِهَٰذَا مَثَلًا يُضِلُّ بِهِۦ كَثِيرًا وَيَهْدِى بِهِۦ كَثِيرًا وَمَا يُضِلُّ بِهِۦٓ إِلَّا ٱلْفَٰسِقِينَ

2:60

وَإِذِ ٱسْتَسْقَىٰ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِۦ فَقُلْنَا ٱضْرِب بِّعَصَاكَ ٱلْحَجَرَ فَٱنفَجَرَتْ مِنْهُ ٱثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا قَدْ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ كُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ مِن رِّزْقِ ٱللَّهِ وَلَا تَعْثَوْا۟ فِى ٱلْأَرْضِ مُفْسِدِينَ

2:61

وَإِذْ قُلْتُمْ يَٰمُوسَىٰ لَن نَّصْبِرَ عَلَىٰ طَعَامٍ وَٰحِدٍ فَٱدْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنۢبِتُ ٱلْأَرْضُ مِنۢ بَقْلِهَا وَقِثَّآئِهَا وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا قَالَ أَتَسْتَبْدِلُونَ ٱلَّذِى هُوَ أَدْنَىٰ بِٱلَّذِى هُوَ خَيْرٌ ٱهْبِطُوا۟ مِصْرًا فَإِنَّ لَكُم مَّا سَأَلْتُمْ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ ٱلذِّلَّةُ وَٱلْمَسْكَنَةُ وَبَآءُو بِغَضَبٍ مِّنَ ٱللَّهِ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانُوا۟ يَكْفُرُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَيَقْتُلُونَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ ذَٰلِكَ بِمَا عَصَوا۟ وَّكَانُوا۟ يَعْتَدُونَ

2:73

فَقُلْنَا ٱضْرِبُوهُ بِبَعْضِهَا كَذَٰلِكَ يُحْىِ ٱللَّهُ ٱلْمَوْتَىٰ وَيُرِيكُمْ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

2:273

لِلْفُقَرَآءِ ٱلَّذِينَ أُحْصِرُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ لَا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْبًا فِى ٱلْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ ٱلْجَاهِلُ أَغْنِيَآءَ مِنَ ٱلتَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُم بِسِيمَٰهُمْ لَا يَسْـَٔلُونَ ٱلنَّاسَ إِلْحَافًا وَمَا تُنفِقُوا۟ مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٌ

3:112

ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ ٱلذِّلَّةُ أَيْنَ مَا ثُقِفُوٓا۟ إِلَّا بِحَبْلٍ مِّنَ ٱللَّهِ وَحَبْلٍ مِّنَ ٱلنَّاسِ وَبَآءُو بِغَضَبٍ مِّنَ ٱللَّهِ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ ٱلْمَسْكَنَةُ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانُوا۟ يَكْفُرُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَيَقْتُلُونَ ٱلْأَنۢبِيَآءَ بِغَيْرِ حَقٍّ ذَٰلِكَ بِمَا عَصَوا۟ وَّكَانُوا۟ يَعْتَدُونَ

3:112

3:156

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَكُونُوا۟ كَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَقَالُوا۟ لِإِخْوَٰنِهِمْ إِذَا ضَرَبُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ أَوْ كَانُوا۟ غُزًّى لَّوْ كَانُوا۟ عِندَنَا مَا مَاتُوا۟ وَمَا قُتِلُوا۟ لِيَجْعَلَ ٱللَّهُ ذَٰلِكَ حَسْرَةً فِى قُلُوبِهِمْ وَٱللَّهُ يُحْىِۦ وَيُمِيتُ وَٱللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

4:34

ٱلرِّجَالُ قَوَّٰمُونَ عَلَى ٱلنِّسَآءِ بِمَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ وَبِمَآ أَنفَقُوا۟ مِنْ أَمْوَٰلِهِمْ فَٱلصَّٰلِحَٰتُ قَٰنِتَٰتٌ حَٰفِظَٰتٌ لِّلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ ٱللَّهُ وَٱلَّٰتِى تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَٱهْجُرُوهُنَّ فِى ٱلْمَضَاجِعِ وَٱضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا۟ عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا

4:94

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِذَا ضَرَبْتُمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَتَبَيَّنُوا۟ وَلَا تَقُولُوا۟ لِمَنْ أَلْقَىٰٓ إِلَيْكُمُ ٱلسَّلَٰمَ لَسْتَ مُؤْمِنًا تَبْتَغُونَ عَرَضَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا فَعِندَ ٱللَّهِ مَغَانِمُ كَثِيرَةٌ كَذَٰلِكَ كُنتُم مِّن قَبْلُ فَمَنَّ ٱللَّهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوٓا۟ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا

cross scriptural correspondence

מדוע הציווי בעניין הים אינו מחייב ״להכות״

הקוראן 26:63 מוסר את הציווי הקשור למטה ולאחר מכן מציין את התוצאה: فَٱنفَلَقَ, ״וכך הוא נבקע.״ שמות 14 מתאר את הפעולה המקבילה כהרמת המטה וכנטיית היד מעל הים; בשום מקום לא נאמר שהמטה היכה במים או שהיה מגע בין המטה למים.

בפסוקית הקוראנית, بِّعَصَاكَ מספק את הזיקה למטה, ואילו ٱلْبَحْرَ מציין את התחום המושפע. הפסוקית הבאה מציינת את התוצאה, فَٱنفَلَقَ — וכך הוא נבקע. תרגום ٱضْرِب כ״להכות״ מוסיף פגיעה פיזית שלא פסוקית התוצאה ולא המבנים הקוראניים האחרים שבהם מופיע הפועל מציינים בפני עצמם.

שמות 14:16 כולל את הציוויים הָרֵם אֶת־מַטְּךָ, הרם את מטך; וּנְטֵה אֶת־יָדְךָ עַל־הַיָּם, נטה את ידך על הים; וכן וּבְקָעֵהוּ, בקע אותו. פסוק 21 מדווח שמשה נטה את ידו, אלוהים הדף את הים ברוח קדים עזה, והמים נבקעו. בתיאור אין שימוש בפועל נכה במובן ״להכות״, ולא נאמר שהמטה נגע במים.

ההשוואה לכתבי הקודש הקדומים יותר מאששת את משמעות QuranGraph, אך אינה קובעת אותה. בדיקות פנימיות בקוראן כבר שוללות את ״להכות״ כליבה הסמנטית של המשפחה כולה, משום ש־ضرب משמש גם עם דוגמאות, תנועה בארץ וחומה בין קבוצות. שמות 14 מוסיף נקודה מצומצמת יותר: אפילו אירוע הים אינו מחייב מכה שיובאה מבחוץ. ״להפעיל לחץ״ משמר כוח מכוון או הפעלת עומס בלי להמציא מגע.

מקורות טקסט ראשוניים

שמות 14, תנ״ך עברי-אנגלי שמות 14:16, 21

היכן משמעויות אחרות נכשלות

לנסוע

2:26

חלופה: לנסוע דוגמה של יבחוש

ניסוח מחקרי: ללחוץ דוגמה של יבחוש

המושא המפורש ״דוגמה״ שולל ״לנסוע״ תוך שמירה על אותה פעולת לחיצה המשמשת במקומות אחרים.

להכות

4:101

وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِى ٱلْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَقْصُرُوا۟ مِنَ ٱلصَّلَوٰةِ إِنْ خِفْتُمْ أَن يَفْتِنَكُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ إِنَّ ٱلْكَٰفِرِينَ كَانُوا۟ لَكُمْ عَدُوًّا مُّبِينًا

חלופה: כאשר אתם מכים בארץ, אתם רשאים לקצר את ההתמסרות

ניסוח מחקרי: כאשר אתם לוחצים הלאה דרך הארץ, אתם רשאים לקצר את ההתמסרות

מבנה פִי-ארץ מספק מרחב שדרכו הנושא לוחץ הלאה; הכאה גופנית אינה יכולה להיות ליבת המשפחה.

לרקוע

24:31

وَقُل لِّلْمُؤْمِنَٰتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَٰرِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ ءَابَآئِهِنَّ أَوْ ءَابَآءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَآئِهِنَّ أَوْ أَبْنَآءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَٰنِهِنَّ أَوْ بَنِىٓ إِخْوَٰنِهِنَّ أَوْ بَنِىٓ أَخَوَٰتِهِنَّ أَوْ نِسَآئِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَٰنُهُنَّ أَوِ ٱلتَّٰبِعِينَ غَيْرِ أُو۟لِى ٱلْإِرْبَةِ مِنَ ٱلرِّجَالِ أَوِ ٱلطِّفْلِ ٱلَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا۟ عَلَىٰ عَوْرَٰتِ ٱلنِّسَآءِ وَلَا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِن زِينَتِهِنَّ وَتُوبُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ ٱلْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

חלופה: אל להן לרקוע בכפות רגליהן כדי שהתכשיטים המוסתרים שלהן ייוודעו.

ניסוח מחקרי: אל להן ללחוץ את הכיסוי בצמוד לרגליהן, כך שמה שהן מסתירות מתכשיטיהן ייוודע.

הפסוק כבר סיפק כיסוי, הסתרה ומה שנעשה גלוי. ההשמטה הקוראנית מאפשרת להשאיר את הכיסוי מובן מאליו; הרגליים הן הבסיס היחסי שלו, ולא פעולת פגיעה של כף הרגל.

לפרוש

26:63

فَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱضْرِب بِّعَصَاكَ ٱلْبَحْرَ فَٱنفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرْقٍ كَٱلطَّوْدِ ٱلْعَظِيمِ

חלופה: לפרוש במטך כנגד הים

ניסוח מחקרי: ללחוץ את הים במטך

המטה והים מספקים את היחס המכוון, ופסוקית התוצאה שלאחר מכן קובעת שהים נבקע. ״להציג״ אינו יכול לבטא את הפעולה הזאת.

להציג

43:5

أَفَنَضْرِبُ عَنكُمُ ٱلذِّكْرَ صَفْحًا أَن كُنتُمْ قَوْمًا مُّسْرِفِينَ

חלופה: האם נציג את התזכורת הרחק מכם

ניסוח מחקרי: האם נלחץ את התזכורת הרחק מכם

הצירוף עַן מספק את וקטור ההתרחקות, בעוד הפועל שומר על ״ללחוץ״.

להכות

57:13

يَوْمَ يَقُولُ ٱلْمُنَٰفِقُونَ وَٱلْمُنَٰفِقَٰتُ لِلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱنظُرُونَا نَقْتَبِسْ مِن نُّورِكُمْ قِيلَ ٱرْجِعُوا۟ وَرَآءَكُمْ فَٱلْتَمِسُوا۟ نُورًا فَضُرِبَ بَيْنَهُم بِسُورٍ لَّهُۥ بَابٌۢ بَاطِنُهُۥ فِيهِ ٱلرَّحْمَةُ وَظَٰهِرُهُۥ مِن قِبَلِهِ ٱلْعَذَابُ

חלופה: קיר הוכה ביניהם

ניסוח מחקרי: קיר נלחץ ביניהם

צורת הסביל ו-בַּיְנַ מציינות את המרווח שאליו נלחץ הקיר; נזק לקיר אינו מובע.