رَكَعَ / رَاكِع

ਸ਼ਬਦ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਦਾਇਰਾ

ਦਾਇਰਾ: ਅਰਥਕ ਇਕਾਈ · ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਸਥਾਨ: 13

ਸ਼ਬਦ-ਮੂਲ: ركع

ਕੋਸ਼ੀ ਰੂਪ: راكع · يركع

ਰੂਪ: ٱرْكَعُ · رَّٰكِعِينَ · رُّكَّعِ · ٱرْكَعِ · رَٰكِعُونَ · رَّٰكِعُونَ · رَاكِعًا · رُكَّعًا · يَرْكَعُ

ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਦੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਗਿਣਤੀ: 10; ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ: 13

ਕੁਰਆਨ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਗਿਣਤੀ: 10, ਕੁੱਲ 13 ਵਿੱਚੋਂ। ਇਹ ਸਥਾਨ-ਆਧਾਰਿਤ ਸੰਖੇਪ ਝਲਕ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ-ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 3 ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੂਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

scriptural comparison

‘ਗੋਡੇ ਟੇਕਣਾ’ ਵਧੇਰੇ ਸਟੀਕ ਮੁਦਰਾ ਕਿਉਂ ਹੈ

ਕੁਰਆਨੀ ਬਣਤਰ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ: ركع ਇੱਕ ਦਿਸਣਯੋਗ, ਦੁਹਰਾਈ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਮੁਦਰਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਜਦੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 38:24 ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਡਿੱਗਣ ਰਾਹੀਂ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਗਵਾਹੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਰਬੀ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ।

ਕੁਰਆਨ ਪੁਰਖ-ਵਚਨ-ਯੁਕਤ ਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰਕ ਕੰਮ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 2:43 ਅਤੇ 3:43 ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। 22:77 ਅਤੇ 48:29 ਵਿੱਚ ركع ਅਤੇ سجد ਵੱਖਰੇ ਵਿਧੇਆਂ ਵਜੋਂ ਸੰਯੋਜਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸ਼ਬਦ-ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਆਮ ਇਬਾਦਤ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਮਰਪਣ ਜਾਂ ਸਜਦੇ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਕੁਰਆਨ 38:24 ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਸੌਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਖ-ਵਚਨ-ਯੁਕਤ ਕਿਰਿਆ خَرَّ ਦਾਊਦ ਦੀ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਗਤੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕਰਮ ਕਾਰਕ ਵਾਲਾ ਕਰਤਾ-ਵਾਚਕ ਕਿਰਦੰਤ رَاكِعًا ਹਾਲਾਤ-ਸੂਚਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਗਤੀ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਪਣਾਈ ਮੁਦਰਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। خرر ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਬਣਤਰਾਂ ਉਸੇ ਗਤੀ ਨੂੰ ਸਜਦੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਸਤਬਧ ਹੋਣ, ਢਹਿ ਪੈਣ ਜਾਂ ਉੱਪਰੋਂ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਵਰਤੋਂ-ਸੂਚੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ خَرَّ ਉਤਰਨ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ; ਇਹ ركع ਦੇ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ।

ਇਸ ਲਈ ركع ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵੀ ਅਰਥ ਅਜਿਹੀ ਮੁਦਰਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਦਿਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਆਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਡਿੱਗੇ ਬਿਨਾਂ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਗੋਡੇ ਟੇਕਣਾ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿ ਕੇ ਕਮਰ ਝੁਕਾਈ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਮੁਦਰਾ ਨੂੰ ਯੰਤਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਣਕਹੀ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਜੋੜਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ‘ਝੁਕਣਾ’ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਪਰ ਬਣਤਰ ਤੋਂ ਸਮਰਥਿਤ ਵਧੇਰੇ ਸਟੀਕ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਮੁਦਰਾ ‘ਗੋਡੇ ਟੇਕਣਾ’ ਬਣਦੀ ਹੈ।

ਕੁਰਆਨ ਆਪ ਵੀ ਇਸ ਭੰਗੀਮਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਦੀ ਇਬਾਦਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। 2:125 ਵਿੱਚ ਇਬਰਾਹੀਮ ਅਤੇ ਇਸਮਾਈਲ ਨੂੰ ਘਰ ਨੂੰ ਗੋਡੇ ਟੇਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਜਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪਾਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਨੀ ਇਸਰਾਈਲ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ 2:43 ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, “ਗੋਡੇ ਟੇਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੋਡੇ ਟੇਕੋ”; 3:43 ਮਰਿਯਮ ਨੂੰ ਇਹੋ ਸਾਂਝਾ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ 38:24 ਦਾਊਦ ਨੂੰ ਗੋਡੇ ਟੇਕਣ ਦੀ ਭੰਗੀਮਾ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਰਸਮੀ ਹਿਲਜੁਲ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦਾ। ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਹਿਲੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਪਾਤਰ ਅਤੇ ਇਬਾਦਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸੇ ਦਿੱਖਣਯੋਗ, ਦੁਹਰਾਈ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਭੰਗੀਮਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਅਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਕੁਰਆਨ ਦੇ ਅੰਦਰਲਾ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਪਹਿਲੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਕੀਤੀ ਤੁਲਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਕੁਰਆਨੀ ਮੂਲ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਹਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਹੱਦ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ج ث و ਦੇ ਤਿੰਨੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਿਆਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹਨ: 19:68 ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਹੰਨਮ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 19:72 ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 45:28 ਵਿੱਚ ਹਰ ਭਾਈਚਾਰਾ ਆਪਣੇ ਲੇਖੇ ਵੱਲ ਸੱਦੇ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭੰਗੀਮਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਕੈਦ ਅਤੇ ਹਿਸਾਬ ਰਾਹੀਂ ਥੋਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ج ث و ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇਬਾਦਤ ਵਜੋਂ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਇਬਾਦਤ ਜਾਂ ਸਜਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮਜਬੂਰ ਅਧੀਨਤਾ ਹੇਠ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਹੋਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ر ك ع ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਅਪਣਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਗੋਡੇ ਟੇਕਣ ਦੀ ਭੰਗੀਮਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੋਵੇਂ ਸਰੀਰਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ‘ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਹੋਣਾ’ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਂਝਾ ਅਨੁਵਾਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸ਼ਬਦਾਰਥਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਇਬਰਾਨੀ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਰਆਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੋਡੇ ਟੇਕਣਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸਥਾਪਿਤ ਮੁਦਰਾ ਸੀ। 1 ਰਾਜਿਆਂ 8:54 ਅਤੇ 2 ਇਤਿਹਾਸ 6:13 ਵਿੱਚ ਸੁਲੇਮਾਨ ਨੂੰ ਗੋਡਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਹੱਥ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਫੈਲਾਏ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਜ਼ਰਾ 9:5 ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਰਾ ਗੋਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦਾ ਅਤੇ ਹੱਥ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਦਾਨੀਏਲ 6:10 ਵਿੱਚ ਦਾਨੀਏਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਗੋਡੇ ਟੇਕਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜ਼ਬੂਰ 95:6 ਇਬਾਦਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਝੁਕਣ, ਗੋਡਾ ਮੋੜਨ ਅਤੇ ਗੋਡੇ ਟੇਕਣ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। 1 ਰਾਜਿਆਂ 18:42 ਵਿੱਚ ਏਲੀਯਾਹ ਦਾ ਮੂੰਹ ਗੋਡਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਮੁਦਰਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੋਡੇ ਟੇਕਿਆ ਸਰੀਰ ਕਿੰਨਾ ਹੇਠਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇੰਜੀਲਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ-ਮੁਦਰਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਹੀ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਲੂਕਾ 22:41 ਯਿਸੂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਗੋਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਮੱਤੀ 26:39 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੂੰਹ ਪਰਨੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ; ਮਰਕੁਸ 14:35 ਵਿੱਚ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਮਰਕੁਸ 11:25 ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਠ ਗੋਡੇ ਟੇਕਣ, ਮੂੰਹ ਪਰਨੇ ਹੇਠਾਂ ਜਾਣ ਅਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਹੱਥ ਗੋਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਝੁਕਣ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਮੂਲ ਅਰਥ ਹੈ ਗੋਡੇ ਟੇਕਣਾ: ਗੋਡੇ ਮੋੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਉਂਦਿਆਂ ਗੋਡੇ ਟੇਕਣ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ। ਕੁਰਆਨ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਜਾਂ ਧੜ ਦਾ ਕੋਈ ਸਟੀਕ ਕੋਣ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜੋੜਦਾ। ਪਹਿਲੇ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕੁਰਆਨੀ ਰੂਪ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਹੀ ਨਿਯੰਤਰਕ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਸਬੂਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਾਥਮਿਕ ਪਾਠ-ਸਰੋਤ

• ਲੂਕਾ ਦੀ ਇੰਜੀਲ 22:41 ਲੂਕਾ 22:41
• ਮਰਕੁਸ ਦੀ ਇੰਜੀਲ 11:25 ਮਰਕੁਸ 11:25
• ਮਰਕੁਸ ਦੀ ਇੰਜੀਲ 14:35 ਮਰਕੁਸ 14:35
• ਮੱਤੀ ਦੀ ਇੰਜੀਲ 26:39 ਮੱਤੀ 26:39
• 1 ਰਾਜਿਆਂ 18:42 1 ਰਾਜਿਆਂ 18:42
• 1 ਰਾਜਿਆਂ 8:54 1 ਰਾਜਿਆਂ 8:54
• 2 ਇਤਿਹਾਸ 6:13 2 ਇਤਿਹਾਸ 6:13
• ਦਾਨੀਏਲ 6:10 ਦਾਨੀਏਲ 6:10
• ਅਜ਼ਰਾ 9:5 ਅਜ਼ਰਾ 9:5
• ਜ਼ਬੂਰ 95:6 ਜ਼ਬੂਰ 95:6
• ਕੁਰਆਨੀ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਵਿਆਕਰਨ: 38:24 ਕੁਰਆਨ 38:24
• ਕੁਰਆਨੀ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼: جثو ਧਾਤੂ جثو ਦੀ ਸੂਚੀ
• ਕੁਰਆਨੀ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼: خرر ਧਾਤੂ خرر ਦੀ ਸੂਚੀ
• ਕੁਰਆਨੀ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼: ركع ਧਾਤੂ ركع ਦੀ ਸੂਚੀ

ਹੋਰ ਅਰਥ ਕਿੱਥੇ ਅਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ