Kur'an sözlüğü · kabul edilmiş

لَقَّى / يُلَقَّى

birine bir şeyi sunmak

II. kalıp لَقَّى, alıcıya onunla karşılaşma ilişkisine giren şeyi sunar. Çatı, ifadenin ‘birine bir şeyi sunmak’ mı yoksa ‘birine bir şey sunulmak’ mı olduğunu belirler.

Sözcüksel kapsam

Kapsam: özenle seçilmiş parça kümesi · Kullanımlar: 6

Kökler: لقي

Lemmalar: لقى

Biçimler: يُلَقَّىٰ · يُلَقَّ · تُلَقَّى · لَقَّىٰ

Kullanım örnekleri (gösterilen: 6; toplam: 6)

Kur'an sırasına göre gösterilen kapsam içi kullanım sayısı: 6.

25:75

أُو۟لَٰٓئِكَ يُجْزَوْنَ ٱلْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوا۟ وَيُلَقَّوْنَ فِيهَا تَحِيَّةً وَسَلَٰمًا

27:6

وَإِنَّكَ لَتُلَقَّى ٱلْقُرْءَانَ مِن لَّدُنْ حَكِيمٍ عَلِيمٍ

28:80

وَقَالَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوَابُ ٱللَّهِ خَيْرٌ لِّمَنْ ءَامَنَ وَعَمِلَ صَٰلِحًا وَلَا يُلَقَّىٰهَآ إِلَّا ٱلصَّٰبِرُونَ

41:35

وَمَا يُلَقَّىٰهَآ إِلَّا ٱلَّذِينَ صَبَرُوا۟ وَمَا يُلَقَّىٰهَآ إِلَّا ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ

41:35

وَمَا يُلَقَّىٰهَآ إِلَّا ٱلَّذِينَ صَبَرُوا۟ وَمَا يُلَقَّىٰهَآ إِلَّا ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ

76:11

فَوَقَىٰهُمُ ٱللَّهُ شَرَّ ذَٰلِكَ ٱلْيَوْمِ وَلَقَّىٰهُمْ نَضْرَةً وَسُرُورًا

Kur'an içi sözcüksel gerekçe

Ailenin tamamında tek bir işlem

Bu, bağlamın anlamı değiştirmesi değildir. لقي tek bir mekânsal-ilişkisel işlemi, yani karşılaşmayı korur; morfoloji ise bir kullanımın nasıl adlandırılacağını belirler.

Değişmez unsur karşılaşmadır: bir katılımcı ya da aktarılan tema; karşı taraf, alıcı, varış noktası, yüzey, durum, olay veya yönle fiilî temas ya da mevcudiyet ilişkisine girer. Çevresindeki ayet katılımcıları ve koşulları belirler; bu ilişkinin yerine yeni bir sözlüksel anlam koymaz.

Morfoloji bu tek işlemin farklı taraflarını öne çıkarır. I. ve III. kalıp karşılaşmayı doğrudan adlandırır. II. kalıp, alıcıya onunla karşılaşmaya giren şeyi sunar. IV. kalıp bir temayı bir varış noktasıyla karşılaşmaya sokar. V. kalıp alımlayıcı tarafı ‘alma’ olarak adlandırır. VIII. kalıp karşılıklı karşılaşmayı adlandırırken ortaçlar karşılaşan, karşılaşmaya sokan veya alan katılımcıları adlandırır.

27:6 ile 2:37 arasındaki karşıtlık yöntemi görünür kılar. 27:6'da edilgen II. kalıp تُلَقَّى, muhatabı Kur'an'ın kendisine sunulduğu kişi olarak gösterir. 2:37'de etken V. kalıp تَلَقَّى, Âdem'i sözleri alan kişi olarak gösterir. Yüzeyde benzer harfler tek ve ayrımlaştırılmamış bir İngilizce karşılığa izin vermez; kaydedilmiş kalıp ve çatı, karşılaşmanın hangi tarafının öne çıkarıldığını belirler.

تِلْقَاء adı yönü, bir karşılaşmanın bulunduğu yönü adlandırır. Bu nedenle hareket veya bir edat, ‘-e doğru’, ‘karşısında’ ve ‘uyarınca’ ifadelerini adın kendisinin rakip anlamlarına dönüştürmeden, o yöne doğru hareketi ya da oradan kaynaklanmayı ifade edebilir.

Birincil metin kaynakları